മന്ത്രിമാർക്ക് തീരുമാനമെടുക്കാൻ സ്വാതന്ത്ര്യമില്ലെങ്കിൽ ഭരണത്തിന്റെ കൂട്ടുത്തരവാദിത്വം എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കും?
സംസ്ഥാനത്തെ യു.ഡി.എഫ് മന്ത്രിസഭയ്ക്കുള്ളിൽ അസംതൃപ്തി പുകയുന്നുവെന്ന വാർത്തകൾ കേവലം രാഷ്ട്രീയ ചേരിപ്പോരിന്റെ ഭാഗമായി കാണാനാവില്ല. അത് ഭരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനശിലയായ കൂട്ടുത്തരവാദിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമായ ചോദ്യമാണ് ഉയർത്തുന്നത്. സ്വന്തം വകുപ്പുകളിലെ സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ പോലും ബന്ധപ്പെട്ട മന്ത്രിമാർ അറിയുന്നില്ലെന്ന ആരോപണം ശരിയാണെങ്കിൽ, അത് ഭരണപരമായ ഏകോപനത്തിലെ ചെറിയൊരു വീഴ്ചയല്ല; ജനാധിപത്യപരമായ മന്ത്രിസഭാ സംവിധാനത്തിന്റെ അന്തസ്സിനെത്തന്നെ ബാധിക്കുന്ന പ്രശ്നമാണ്. വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദം ഇതിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണമായി ഉയർന്നുവന്നിരിക്കുന്നു. 500 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി സ്വകാര്യ പ്ലാറ്റ്ഫോം വഴി വാങ്ങാനുള്ള നീക്കത്തിൽ വൈദ്യുതി മന്ത്രിയുടെ അറിവും പങ്കാളിത്തവും സംബന്ധിച്ച ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നു. മുൻ കെ.എസ്.ഇ.ബി ചെയർമാന്റെ മുന്നറിയിപ്പുകളും കരാറിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളും വിവാദത്തിന്റെ ഗൗരവം വർധിപ്പിക്കുന്നു. കരാർ ശരിയോ തെറ്റോ എന്നത് രേഖകളും വസ്തുതകളും പരിശോധിച്ച് തീരുമാനിക്കേണ്ട വിഷയമാണ്. എന്നാൽ ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പ് മന്ത്രിക്ക് തന്നെ തീരുമാനപ്രക്രിയയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ധാരണയില്ലെന്ന ആരോപണം ഉയരുന്നത് ഭരണത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കും. ആരോഗ്യം, എക്സൈസ് തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകളിലും നിയമനങ്ങളും നയപരമായ തീരുമാനങ്ങളും സംബന്ധിച്ച് അതൃപ്തി നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ഇതേ ആശങ്കയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടുന്നു. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ അനുമതിയോ പിന്തുണയോ ഇല്ലാതെ മന്ത്രിമാർക്ക് സ്വതന്ത്രമായി തീരുമാനമെടുക്കാനാവില്ലെന്ന ആരോപണവും ഗൗരവത്തോടെ പരിശോധിക്കപ്പെടണം. മന്ത്രിമാർ വെറും വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലക്കാർ മാത്രമാണോ, അതോ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അധികാരവും ഉത്തരവാദിത്വവുമുള്ള ഭരണനേതാക്കളാണോ എന്ന ചോദ്യം ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്. സി.പി.എം നേതാവ് വി.എൻ. വാസവൻ സർക്കാരിനെ ‘ഒരാൾ മാത്രം നയിക്കുന്ന ഭരണം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതും മുന്നണിക്കുള്ളിലെ അസ്വസ്ഥതയുടെ സൂചനയാണ്. യു.ഡി.എഫ് കൺവീനർ അടൂർ പ്രകാശ് സർക്കാരിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ കഴിയുന്നില്ലെന്നും മുന്നണി യോഗങ്ങൾ ചേരുന്നില്ലെന്നും പരസ്യമായി പ്രതികരിച്ചതും നിസ്സാരമായി കാണാനാവില്ല. മുന്നണി നേതൃത്വത്തിന് പോലും ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങളിൽ പങ്കാളിത്തമില്ലെന്ന പരാതി ഉയരുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായും ഭരണപരമായും ആശങ്കാജനകമാണ്. മുഖ്യമന്ത്രി മന്ത്രിസഭയുടെ തലവനാണ്. ഭരണത്തിന് ദിശാബോധം നൽകാനും ഏകോപനം ഉറപ്പാക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന് ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ട്. എന്നാൽ ആ അധികാരം മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുതല ഉത്തരവാദിത്വത്തെയും തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള ഉപാധിയല്ല. അധികാരമില്ലാത്ത മന്ത്രിമാരിൽനിന്ന് ഫലപ്രാപ്തിയും ഉത്തരവാദിത്വവും മാത്രം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത് നീതിയല്ല. തീരുമാനങ്ങൾ മറ്റൊരിടത്ത് എടുക്കുകയും വിജയപരാജയങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം മന്ത്രിമാരിൽ ചുമത്തുകയും ചെയ്യുന്ന രീതി ഭരണത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത തകർക്കും. മന്ത്രിസഭാ ഭരണത്തിന്റെ ആത്മാവ് കൂട്ടായ ചർച്ചയും കൂട്ടായ തീരുമാനവും കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്വവുമാണ്. ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ ഉയരുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ദൗർബല്യമല്ല; മറിച്ച് തിരുത്തലിനും മെച്ചപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾക്കും വഴിയൊരുക്കുന്ന ശക്തിയാണ്. എന്നാൽ അഭിപ്രായങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയോ തീരുമാനങ്ങൾ ഒരിടത്ത് കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ അത് ജനാധിപത്യപരമായ ഭരണസംവിധാനത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. ജനങ്ങൾ അധികാരം ഏൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് ഒരു വ്യക്തിക്കു മാത്രമല്ല, ഒരു മന്ത്രിസഭയ്ക്കാണ്. മുഖ്യമന്ത്രിയും മന്ത്രിമാരും പരസ്പര വിശ്വാസത്തോടെയും അധികാരപരിധി മാനിച്ചും പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴേ ഭരണം ഫലപ്രദമാകൂ. അതിനാൽ മന്ത്രിമാർക്കിടയിലെ അസംതൃപ്തിയെ അധികാരത്തർക്കമായി ഒതുക്കാതെ അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ തുറന്ന ചർച്ചയ്ക്ക് വിധേയമാക്കണം. വൈദ്യുതി കരാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവാദങ്ങളിൽ വസ്തുതകൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുകയും തീരുമാനപ്രക്രിയ സുതാര്യമാക്കുകയും വേണം.
അധികാരം ഒരാളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ഉത്തരവാദിത്വം പലരിലായി വിഭജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് നല്ല ഭരണത്തിന്റെ ലക്ഷണമല്ല. ജനാധിപത്യത്തിൽ മുഖ്യമന്ത്രി മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് മുകളിലല്ല; മന്ത്രിസഭയുടെ ഭാഗമാണ്. ഭരണത്തിന്റെ കരുത്ത് അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണത്തിലല്ല, കൂട്ടായ തീരുമാനമെടുക്കലിലും കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്വത്തിലുമാണ്.