കാലടിയിൽ ഉയരുന്നത് ഒരു സർവകലാശാലയുടെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല, കേരളത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ അന്തസ്സിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യമാണ്.
പ്രതിഷേധിക്കുന്ന വിദ്യാർഥികളെ ശിക്ഷിച്ചും വിമർശിക്കുന്നവരെ നിശ്ശബ്ദരാക്കിയും ജനാധിപത്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാനാവില്ല. അറിവിന്റെയും ആശയസംവാദത്തിന്റെയും സ്വതന്ത്രചിന്തയുടെയും കേന്ദ്രങ്ങളാകേണ്ട സർവകലാശാലകൾ അധികാരത്തിന്റെ പ്രതികാരവേദികളായി മാറുന്നത് ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അന്തസ്സിനുതന്നെ അപമാനമാണ്. കാലടി ശ്രീശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദം ഉയർത്തുന്ന ഏറ്റവും ഗൗരവമേറിയ ചോദ്യം ഇതാണ്: വിയോജിക്കാനുള്ള വിദ്യാർഥികളുടെ അവകാശം സർവകലാശാലാ ഭരണകൂടത്തിന് മുന്നിൽ എത്രത്തോളം സുരക്ഷിതമാണ്?. വിദ്യാർഥികൾ സർവകലാശാലയിലെത്തുന്നത് ബിരുദവും സർട്ടിഫിക്കറ്റും സ്വന്തമാക്കാൻ മാത്രമല്ല. ചിന്തിക്കാനും ചോദ്യം ചെയ്യാനും വിയോജിക്കാനും സമൂഹത്തിലെ അനീതികളെ തിരിച്ചറിയാനും പഠിക്കാനാണ്. അധികാരത്തിന്റെ തെറ്റായ പ്രവണതകളെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള ആർജവമുള്ള പൗരന്മാരെ വാർത്തെടുക്കുകയാണ് ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ യഥാർഥ ലക്ഷ്യം. ആ ലക്ഷ്യം മറന്നുപോകുന്നിടത്ത് സർവകലാശാലകൾ കേവലം ബിരുദവിതരണ കേന്ദ്രങ്ങളായി ചുരുങ്ങും. വിമർശനവും പ്രതിഷേധവും അക്കാദമിക് ജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളാണ്. അവയെ ജനാധിപത്യപരമായി നേരിടുന്നതിനു പകരം ശിക്ഷാനടപടികളിലൂടെ അടിച്ചമർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നത് സർവകലാശാലയുടെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങളോടുള്ള വെല്ലുവിളിയാണ്. വിദ്യാർഥികൾ നിയമമോ സർവകലാശാലാ ചട്ടങ്ങളോ ലംഘിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ നടപടിയെടുക്കാം. അതിൽ ആർക്കും എതിർപ്പുണ്ടാകേണ്ടതില്ല. എന്നാൽ അച്ചടക്കത്തിന്റെ പേരിൽ വിമർശനങ്ങളെ നിശ്ശബ്ദമാക്കാനും പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരെ പാഠം പഠിപ്പിക്കാനും ശ്രമിക്കുന്നത് നീതിയല്ല. നിയമലംഘനവും അധികാരത്തോടുള്ള വിയോജിപ്പും രണ്ടാണ്. ഇവയെ കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന് അപകടകരമാണ്. വിദ്യാർഥികളെ പുറത്താക്കുമെന്നും മാപ്പെഴുതി നൽകിയാൽ തിരിച്ചെടുക്കാമെന്നുമുള്ള സമീപനം അധികാരത്തിന്റെ ധാർഷ്ട്യത്തെയാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. മാപ്പ് എഴുതിവാങ്ങി ഒരാളുടെ വിയോജിപ്പിനെ ഇല്ലാതാക്കാനാകുമെന്ന് കരുതുന്നത് ജനാധിപത്യബോധത്തിന്റെ പരാജയമാണ്. തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ അത് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുകയും ചട്ടപ്രകാരം നടപടിയെടുക്കുകയും വേണം. എന്നാൽ വിദ്യാർഥികളുടെ ആത്മാഭിമാനവും അവകാശങ്ങളും പണയംവെച്ചുകൊണ്ടാകരുത് അച്ചടക്കം നടപ്പാക്കുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ ചരിത്രം അധികാരത്തോടുള്ള വിയോജിപ്പുകളുടെയും അവകാശപ്പോരാട്ടങ്ങളുടെയും ചരിത്രമാണ്. അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും സ്വതന്ത്രചിന്തയ്ക്കും സംവാദത്തിനും ഇടം നൽകിയതാണ് ഈ നാടിന്റെ പുരോഗമന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ അടിത്തറ. ആ പാരമ്പര്യം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കേണ്ട വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ വിദ്യാർഥികൾ പ്രതികാരനടപടികൾ ഭയന്ന് മൗനം പാലിക്കേണ്ടിവരുന്നത് കേരളത്തിന് അഭിമാനിക്കാവുന്ന കാര്യമല്ല. കാലടിയിലെ വിവാദത്തെ ഒരു സർവകലാശാലയുടെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. സംസ്ഥാനത്തെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ രാഷ്ട്രീയവും ഭരണപരവുമായ ഇടപെടലുകൾ അക്കാദമിക് സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ജനാധിപത്യ അന്തരീക്ഷത്തെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഗൗരവമേറിയ സൂചന കൂടിയാണിത്. സർവകലാശാലകളുടെ സ്വയംഭരണവും അക്കാദമിക് സ്വാതന്ത്ര്യവും സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഔദാര്യമല്ല; ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യമാണ്. വിമർശനങ്ങളെ ഭയപ്പെടുന്ന ഭരണകൂടത്തിന് അക്കാദമിക് മികവിന്റെ പേരിൽ അഭിമാനിക്കാനാവില്ല. ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്ന വിദ്യാർഥികളെ ശിക്ഷിക്കുകയല്ല, അവരുടെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് യുക്തിസഹമായ മറുപടി നൽകുകയാണ് സർവകലാശാലയുടെ ധർമം. പ്രതിഷേധത്തെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിലൂടെ താൽക്കാലികമായി ശബ്ദം നിലയ്ക്കുമായിരിക്കും. പക്ഷേ അതുകൊണ്ട് വിയോജിപ്പിന്റെ കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാതാകില്ല. കാലടിയിൽ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങളിൽ തെറ്റായ നടപടികളുണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അവ തിരുത്താനുള്ള ആർജവം സർക്കാരും സർവകലാശാലാ ഭരണനേതൃത്വവും കാണിക്കണം. വിദ്യാർഥികളുമായി തുറന്ന സംവാദത്തിന് തയ്യാറാകണം. ശിക്ഷാഭീഷണിയല്ല, നീതിയും ജനാധിപത്യബോധവുമാകണം സർവകലാശാലാ ഭരണത്തിന്റെ മുഖമുദ്ര. ചരിത്രം ഓർമിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സത്യമുണ്ട്: അധികാരങ്ങൾ മാറും, ഭരണാധികാരികൾ മാറും; എന്നാൽ ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങൾക്കു മുറിവേൽപ്പിച്ച നടപടികളുടെ ഓർമ അവശേഷിക്കും. കേരളത്തിന്റെ മഹനീയ വിദ്യാഭ്യാസ പാരമ്പര്യത്തിന് കളങ്കമുണ്ടാക്കുന്ന സാഹചര്യം തിരുത്തേണ്ടത് ഇന്നാണ്. കാരണം, സർവകലാശാലകളിൽ നിശ്ശബ്ദരാക്കപ്പെടുന്നത് ഒരു തലമുറയുടെ ശബ്ദം മാത്രമല്ല; നാളെയുടെ ജനാധിപത്യബോധം കൂടിയാണ്.