കേരളം ഇന്നലെ കണ്ടത് ഒരു സാധാരണ ഹർത്താൽ ദിനമല്ല; ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പരിധികളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു സാമൂഹിക അവസ്ഥയായിരുന്നു. Ancharakandi ഡെന്റൽ കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥിയായ നിതിൻ രാജിന്റെ ദുരൂഹ മരണത്തിൽ നീതി ആവശ്യപ്പെട്ട് 52 ദളിത്-ആദിവാസി സംഘടനകൾ ആഹ്വാനം ചെയ്ത ഹർത്താൽ, പ്രഖ്യാപനങ്ങളിൽ പറഞ്ഞ സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ വഴിമാറി ജനജീവിതത്തെ പിടിച്ചുകെട്ടുന്ന അക്രമരൂപത്തിലേക്ക് വഴുതി വീണു. രാവിലെ ആറുമുതൽ വൈകിട്ട് ആറുവരെയായിരുന്നു ഹർത്താൽ. എന്നാൽ “ബലം പ്രയോഗമില്ല” എന്ന ഉറപ്പുകൾ നിലംപൊത്തി. തെരുവുകളിൽ വാഹനങ്ങൾ തടഞ്ഞു, യാത്രക്കാരെ തടഞ്ഞു, പൊള്ളുന്ന ചൂടിൽ സാധാരണക്കാരെ വഴിയരികിൽ നിർത്തിയിടുന്ന അവസ്ഥയായിരുന്നു. രോഗികൾ, പരീക്ഷാർഥികൾ, കുട്ടികളുമായി യാത്ര ചെയ്യുന്ന മാതാപിതാക്കൾ; എല്ലാവരും ഒരുപോലെ ദുരിതം അനുഭവിച്ചു. മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രസ്ഥാനം തന്നെ, മറ്റുള്ളവരുടെ അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങൾ തടയുന്ന രീതിയിൽ പെരുമാറിയത് വലിയ വൈരുദ്ധ്യമാണ്. ഈ സംഭവത്തെ കേരള ഹൈക്കോടതി ഗൗരവമായി കാണുകയും സ്വമേധയാ കേസ് എടുത്ത് റിപ്പോർട്ട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തത് അസാധാരണമായെങ്കിലും ആവശ്യമായ ഇടപെടലായിരുന്നു. ഡി.ജി.പി സമർപ്പിച്ച വിവരമനുസരിച്ച് 27 കേസുകളും 101 അറസ്റ്റുകളും നടന്നത്, പ്രതിഷേധം എത്രത്തോളം നിയന്ത്രണം വിട്ടുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇവിടെ ചോദിക്കേണ്ടത് ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യമാണ്: ഒരു യുവാവിന്റെ മരണത്തിന് നീതി തേടുമ്പോൾ, സമൂഹത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗത്തെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ ആ നീതി എങ്ങനെ സാദ്ധ്യമാകും? നീതി നേടാനുള്ള വഴികൾ നിയമപരവും സ്ഥാപനപരവുമാണ്. അന്വേഷണം പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ, ബന്ധപ്പെട്ടവരെ ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, നിയമ സംവിധാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ; അവയെ മറികടന്ന് തെരുവിലിറങ്ങി ജനജീവിതം സ്തംഭിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു സമ്മർദ്ദരാഷ്ട്രീയമായി മാത്രം കാണപ്പെടും. സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു പൗരന്റെ മൗലികാവകാശമാണ്. അത് തടസ്സപ്പെടുത്താൻ ഒരു സംഘടനയ്ക്കും അധികാരമില്ല. സമരം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്, പക്ഷേ അത് മറ്റുള്ളവരുടെ അവകാശങ്ങളെ തകർക്കുന്നിടത്ത് അതിന്റെ നൈതികത നഷ്ടപ്പെടുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച്, പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടുന്ന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ തന്നെ ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്ന സാഹചര്യം അതീവ ആശങ്കാജനകമാണ്.
നിതിൻ രാജിന്റെ മരണം ഒരു ദുഃഖകരമായ സംഭവമാണ്. അതിന്റെ സത്യാവസ്ഥ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുകയും കുറ്റക്കാർക്ക് ശിക്ഷ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് സമൂഹത്തിന്റെ സംയുക്ത ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. എന്നാൽ അതിനുള്ള വഴി സമാധാനപരവും നിയമാനുസൃതവുമായിരിക്കണം. അനാവശ്യമായ ഹർത്താലുകളും അക്രമപ്രകടനങ്ങളും നീതിക്കായുള്ള പോരാട്ടത്തെ തന്നെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. ഇന്നലെ കേരളം കണ്ടത് ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്; പ്രതിഷേധത്തിന്റെ പേരിൽ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അതിരുകൾ കടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ വില സമൂഹം മുഴുവൻ അടയ്ക്കേണ്ടിവരും. അതിനാൽ, നീതി തേടുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ ശക്തമായിരിക്കട്ടെ, പക്ഷേ അത് നിയമത്തിന്റെയും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളുടെയും പരിധിക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഉയരേണ്ടതുണ്ട്.