ജനാധിപത്യത്തിന് വേണ്ടത് നിയന്ത്രണമല്ല, ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം
സർക്കാരിനെ വിമർശിക്കുന്ന സാമൂഹികമാധ്യമ പോസ്റ്റുകളും വാർത്തകളും നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നീക്കങ്ങൾ ശക്തമാകുന്നത് ജനാധിപത്യത്തെ സംബന്ധിച്ച ഗൗരവമായ ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്നു. കേന്ദ്രമായാലും സംസ്ഥാനമായാലും അധികാരത്തിലിരിക്കുന്ന സർക്കാരിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം പൗരനുണ്ട്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ ജനങ്ങളിലെത്തിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ അതിന്റെ വീഴ്ചകളും വീഴ്ചകളുടെ കാരണങ്ങളും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുക എന്നത് മാധ്യമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന ധർമമാണ്. അതിനാൽ വാഴ്ത്തുപാട്ടുകൾ മാത്രം കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഭരണകൂടം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തോട് തന്നെയാണ് കലഹിക്കുന്നത്. അച്ചടി മാധ്യമങ്ങളും ദൃശ്യമാധ്യമങ്ങളും പോലെ തന്നെ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളും ഇന്ന് പൊതുജനാഭിപ്രായ രൂപീകരണത്തിലെ നിർണായക ശക്തിയാണ്. പലപ്പോഴും പരമ്പരാഗത മാധ്യമങ്ങളിൽ ഇടം ലഭിക്കാത്ത സാധാരണക്കാരന്റെ ശബ്ദം സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെയാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. ജനങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധവും വിയോജിപ്പും അനുഭവങ്ങളും പരാതികളും അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളിലെത്തിക്കുന്ന തുറന്ന വേദിയായി അത് മാറിയിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, സമൂഹമാധ്യമങ്ങൾക്ക് അതിരുകളില്ലാത്ത സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നൊന്നില്ല. വ്യാജവാർത്ത, വിദ്വേഷപ്രചാരണം, വ്യക്തിഹത്യ, ഭീഷണി, വർഗീയ-മത സംഘർഷം വളർത്തുന്ന ഉള്ളടക്കം, കൃത്രിമമായി സൃഷ്ടിച്ച ദൃശ്യങ്ങൾ, തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ എന്നിവ സമൂഹത്തിൽ ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. ഒരാളുടെ അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം മറ്റൊരാളുടെ അവകാശങ്ങൾ തകർക്കാനുള്ള ലൈസൻസല്ല. അതുകൊണ്ട് നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പക്ഷേ നിയമം പ്രയോഗിക്കുന്നതും നിയമത്തെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതും രണ്ടാണ്. സർക്കാരിനെ വിമർശിക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ മാത്രം ഒരു പോസ്റ്റ് നീക്കം ചെയ്യുകയോ, ഭരണകൂടത്തിന് അസൗകര്യമുണ്ടാക്കുന്ന വാർത്തയെ ‘തെറ്റായ വിവരം’ എന്ന പേരിൽ നിശ്ശബ്ദമാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് ജനാധിപത്യപരമായ നടപടിയല്ല. വിമർശനം തെറ്റാണെങ്കിൽ അതിന് മറുപടി നൽകുകയാണ് വേണ്ടത്; വിമർശകന്റെ ശബ്ദം ഇല്ലാതാക്കുകയല്ല. ‘രാജ്യസുരക്ഷ’, ‘പൊതുസമാധാനം’, ‘വ്യാജവാർത്ത’ തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ വളരെ ഗൗരവമുള്ളവയാണ്. അതിന്റെ മറവിൽ അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഓരോ ശബ്ദത്തെയും കുറ്റവാളിയാക്കാനുള്ള ശ്രമം അപകടകരമാണ്. രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്കായി രൂപപ്പെടുത്തിയ സംവിധാനങ്ങൾ ഭരണാധികാരികളുടെ രാഷ്ട്രീയ അസ്വസ്ഥതകൾ പരിഹരിക്കാനുള്ള ഉപകരണമാകാൻ പാടില്ല. സൈബർ സംവിധാനങ്ങളും അന്വേഷണ ഏജൻസികളും നിയമങ്ങളും ഒരേ അളവുകോലിൽ പ്രവർത്തിക്കണം. തന്നെ നികുതി അടച്ച് ജീവിക്കുന്ന രാജ്യത്ത് നടക്കുന്ന അനീതിയെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം ഓരോ പൗരനുമുണ്ട്. ഒരു സർക്കാർ പൊതുജനത്തിന്റെ പണവും അധികാരവും ഉപയോഗിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അതിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടും; പദ്ധതികൾ വിലയിരുത്തപ്പെടും; വീഴ്ചകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടും. ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാത്ത അധികാരം ജനാധിപത്യത്തിൽ ആരോഗ്യകരമായ അധികാരമല്ല. എന്നാൽ വിമർശനസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പേരിൽ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളെ നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത അരാജകതയുടെ വേദിയാക്കാനും അനുവദിക്കരുത്. തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങൾ, വ്യാജ സ്ക്രീൻഷോട്ടുകൾ, എഡിറ്റ് ചെയ്ത വീഡിയോകൾ, വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യവിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടൽ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, മത-ജാതി വിദ്വേഷം വളർത്തൽ തുടങ്ങിയവയെ ‘അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാനാവില്ല. വിമർശനത്തിന് വസ്തുതയുടെ പിൻബലം വേണം; സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ഉത്തരവാദിത്തവും വേണം. സമൂഹമാധ്യമ ഉപയോക്താക്കളും ചില കാര്യങ്ങളിൽ ജാഗ്രത പാലിക്കണം. ഒരു വാർത്ത പങ്കുവയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഉറവിടം പരിശോധിക്കുക. പഴയ വാർത്ത പുതിയ സംഭവമായി പ്രചരിപ്പിക്കാതിരിക്കുക. തലക്കെട്ട് മാത്രം വായിച്ച് നിഗമനത്തിലെത്തരുത്. ഒരു ആരോപണം വസ്തുതയായി അവതരിപ്പിക്കരുത്. വ്യക്തിപരമായ അധിക്ഷേപം വിമർശനമല്ലെന്ന് തിരിച്ചറിയണം. ‘ഷെയർ’ ചെയ്യാനുള്ള വേഗതയേക്കാൾ വസ്തുത പരിശോധിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. അതുപോലെ ഭരണകൂടങ്ങൾക്കും ഒരു വലിയ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. തങ്ങളെ അനുകൂലിക്കുന്ന പോസ്റ്റുകൾ മാത്രം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും വിമർശനങ്ങളെ നിയമത്തിന്റെ വാൾ ഉപയോഗിച്ച് മുറിച്ചുകളയുകയും ചെയ്യുന്ന ഇരട്ടത്താപ്പ് അവസാനിക്കണം. ഒരു വാർത്ത തെറ്റാണെങ്കിൽ ഔദ്യോഗികമായി വസ്തുതകൾ പുറത്തുവിടാം. ആരോപണം അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെങ്കിൽ തെളിവുകളോടെ മറുപടി നൽകാം. നിയമലംഘനമുണ്ടെങ്കിൽ നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കാം. പക്ഷേ വിമർശനം മാത്രം കുറ്റമാക്കരുത്. ജനാധിപത്യം എന്നത് എല്ലാവരും ഒരേ കാര്യം പറയുന്ന സംവിധാനമല്ല. വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഒരേ മേശയിൽ ഇരുന്ന് ഏറ്റുമുട്ടുകയും അതിൽനിന്ന് മെച്ചപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങളിലേക്ക് സമൂഹം എത്തുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനമാണ് ജനാധിപത്യം. വിയോജിപ്പിനുള്ള ഇടം ചുരുങ്ങുമ്പോൾ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശ്വാസം മുട്ടിത്തുടങ്ങും.
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ 80-ാം വർഷത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യ കടക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ സ്വയം ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യമുണ്ട്: ഭരണാധികാരികളെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം കൂടുതൽ ശക്തമാകുകയാണോ, അതോ കൂടുതൽ ചുരുങ്ങുകയാണോ? നിയമവും നിയന്ത്രണവും വേണം. പക്ഷേ അത് സമതുലിതവും സുതാര്യവും രാഷ്ട്രീയനിരപേക്ഷവുമായിരിക്കണം. സർക്കാരിനെ അനുകൂലിക്കുന്ന ശബ്ദത്തിന് ലഭിക്കുന്ന സംരക്ഷണം വിമർശിക്കുന്ന ശബ്ദത്തിനും ലഭിക്കണം. അധികാരത്തെ വിമർശിക്കുന്നവനും നിയമത്തിന് വിധേയനാണ്; അധികാരത്തിലിരിക്കുന്നവനും നിയമത്തിന് മുകളിലല്ല. ജനാധിപത്യത്തിൽ സർക്കാരിന് വിമർശനം ഒരു ഭീഷണിയാകരുത്. അത് തിരുത്താനുള്ള അവസരമാണ്. ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദം മായ്ച്ചുകളയുന്നതിലൂടെ അസന്തോഷം ഇല്ലാതാകില്ല; മറിച്ച് അത് കൂടുതൽ ആഴത്തിലേക്ക് പോകും. അതുകൊണ്ട് സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലെ വ്യാജവും വിദ്വേഷപരവുമായ ഉള്ളടക്കത്തിനെതിരെ ശക്തമായി നടപടി സ്വീകരിക്കണം. എന്നാൽ അതിന്റെ മറവിൽ വിയോജിപ്പിന്റെ ശബ്ദം മായ്ക്കരുത്. വിമർശനത്തെ ഭയപ്പെടാത്ത ഭരണകൂടമാണ് ശക്തമായ ഭരണകൂടം.
വിമർശിക്കാനുള്ള അവകാശം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നിടത്താണ് ജനാധിപത്യം യഥാർഥത്തിൽ ജീവിക്കുന്നത്.