നീതി അധികാരത്തിന്റെ ഔദാര്യമല്ല

കാലടിയും ചേരാനല്ലൂരും ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നിയമവാഴ്ചയാണ് മറുപടി പറയേണ്ടത്

നീതിപീഠങ്ങൾ അശരണരുടെ അവസാന പ്രതീക്ഷാകേന്ദ്രങ്ങളാണ്. അവിടെനിന്ന് നീതി ലഭിക്കുമെന്ന വിശ്വാസത്തിലാണ് സാധാരണക്കാരൻ അധികാരത്തിനും സ്വാധീനത്തിനുമെതിരെ ശബ്ദമുയർത്തുന്നത്. ആ വിശ്വാസത്തിന് മങ്ങലേൽക്കുന്നത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം നഷ്ടമല്ല; ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും നിയമവാഴ്ചയുടെയും അടിത്തറയ്ക്കേൽക്കുന്ന ആഘാതമാണ്. ആയിരം കുറ്റവാളികൾ രക്ഷപ്പെട്ടാലും ഒരു നിരപരാധി പോലും ശിക്ഷിക്കപ്പെടരുതെന്ന നീതിന്യായ തത്ത്വം കേവലം ആപ്തവാക്യമായി അവശേഷിക്കരുത്. നിയമം മനുഷ്യർക്കുവേണ്ടിയുള്ളതാണ്. അതിന്റെ പ്രയോഗത്തിൽ നീതിയും മനുഷ്യത്വവും ഒരുപോലെ പ്രതിഫലിക്കണം. കോടതികളിലുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്ന മുതിർന്ന സുപ്രീംകോടതി അഭിഭാഷകൻ കപിൽ സിബലിന്റെ പരാമർശം ഉയർത്തിയ ആശങ്കകൾക്കു പിന്നാലെ, ഒരു പെൺകുട്ടിയും നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിലുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്നതായി പറയുന്ന സാഹചര്യം ഗൗരവത്തോടെ കാണണം. ഇത്തരം പ്രതികരണങ്ങളെ പൊതുവികാരത്തിന്റെ പേരിൽ മാത്രം വിലയിരുത്താനാവില്ല. തെളിവുകളും നിയമവുമാണ് വിധികളുടെ അടിസ്ഥാനം. എന്നാൽ നീതി നടപ്പാക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതവും അവകാശങ്ങളും പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുമുണ്ട്. കാലടി ശ്രീശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാലയിലെ വിദ്യാർഥികളുടെ സസ്പെൻഷനും തുടർന്നുണ്ടായ പരീക്ഷാ പ്രതിസന്ധിയും ഇതിന്റെ മറ്റൊരു മുഖമാണ്. പ്രതിഷേധത്തിന്റെ പേരിൽ 64 ദിവസം സസ്പെൻഷനിൽ കഴിഞ്ഞ വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഹാജർ കുറവിന്റെ പേരിൽ പരീക്ഷ എഴുതാൻ അവസരം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടത് അവരുടെ അക്കാദമിക് ഭാവിയെ തന്നെ ബാധിക്കുന്ന വിഷയമാണ്. അച്ചടക്കലംഘനമുണ്ടെങ്കിൽ സർവകലാശാലയ്ക്ക് നടപടിയെടുക്കാം. എന്നാൽ അത്തരം നടപടികൾ വിദ്യാർഥികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസാവകാശവും ഭാവിയും ഇല്ലാതാക്കുന്ന ശിക്ഷയായി മാറരുത്. പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശവും പഠിക്കാനും പരീക്ഷ എഴുതാനുമുള്ള അവകാശവും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
വിഷയത്തിൽ വിദ്യാർഥികളുടെ ഹർജികൾ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കാൻ ഹൈക്കോടതിയോട് നിർദേശിച്ച സുപ്രീംകോടതി, വിദ്യാർഥികൾക്ക് അനുകൂലമായ തീരുമാനമുണ്ടായാൽ പ്രത്യേക പരീക്ഷ നടത്തണമെന്നും അവരുടെ അക്കാദമിക് താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണമെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സർവകലാശാലാ ഭരണകൂടങ്ങൾ അധികാരം പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ ഉത്തരവാദിത്വവും നീതിബോധവും കൈവിടരുതെന്ന ഓർമപ്പെടുത്തലാണിത്. സർവകലാശാലകൾ അച്ചടക്കത്തിന്റെ പേരിൽ വിദ്യാർഥികളുടെ ജനാധിപത്യാവകാശങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന ഇടങ്ങളായി മാറരുത്. ചേരാനല്ലൂരിലെ അപകടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ജയബാലകൃഷ്ണന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ നീതിക്കായുള്ള പോരാട്ടവും ഭരണകൂടത്തിന്റെയും നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെയും ഉത്തരവാദിത്വം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. അധികാരത്തിന്റെയോ സ്വാധീനത്തിന്റെയോ തണലിൽ ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ നീതിക്കായുള്ള കാത്തിരിപ്പ് നീണ്ടുപോകരുത്. ഇരകൾക്ക് നീതി ലഭിക്കുന്നുവെന്ന ഉറപ്പും അവരുടെ വേദനയ്ക്കൊപ്പം നിൽക്കുന്ന മനുഷ്യത്വവും ഭരണകൂടത്തിൽനിന്ന് ഉണ്ടാകണം. കാലടിയും ചേരാനല്ലൂരും വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിലുള്ള സംഭവങ്ങളാണ്. എന്നാൽ അവ ഉയർത്തുന്ന അടിസ്ഥാനചോദ്യം ഒന്നുതന്നെ: അധികാരം പ്രയോഗിക്കുന്നവർ നിയമത്തിനും ഉത്തരവാദിത്വത്തിനും അതീതരാണോ? പൊലീസും പ്രോസിക്യൂഷനും സർവകലാശാലാ ഭരണകൂടങ്ങളും ഭരണസംവിധാനങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദങ്ങൾക്കും സ്വാധീനങ്ങൾക്കും അതീതമായി പ്രവർത്തിക്കണം. പണമോ പദവിയോ ബന്ധങ്ങളോ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമോ നീതിനിർവഹണത്തെ ബാധിക്കുന്നില്ലെന്ന് തെളിയിക്കേണ്ടത് ഭരണകൂടത്തിന്റെയും നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെയും ബാധ്യതയാണ്. ദുർബലനുമേൽ നിയമം കർക്കശമായും സ്വാധീനശക്തിയുള്ളവർക്കുമുന്നിൽ മൗനമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന തോന്നൽപോലും ജനാധിപത്യത്തിന് അപകടകരമാണ്. നിയമത്തിന്റെ കരുത്ത് ദുർബലരെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിലല്ല, അവരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലാണ്. നീതി വൈകുന്നത് നീതി നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നതിന് തുല്യമാകുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ ആവർത്തിക്കരുത്. ജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടത് അധികാരികളുടെ ഔദാര്യമല്ല, ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന തുല്യനീതിയാണ്. കാലടിയിലെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് പഠിക്കാനും പരീക്ഷ എഴുതാനും പ്രതികരിക്കാനുമുള്ള അവകാശം സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം. ചേരാനല്ലൂരിലെ അപകടത്തിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ നഷ്ടപ്പെട്ട കുടുംബത്തിന് നീതിക്കായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ ഭരണകൂടത്തിന്റെ പിന്തുണ ലഭിക്കണം. നിയമം എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെയാണെന്ന് പ്രസ്താവനകളിലല്ല, നടപടികളിലൂടെ തെളിയിക്കപ്പെടണം. നീതി അധികാരത്തിന്റെ ഔദാര്യമല്ല; ഓരോ പൗരന്റെയും അവകാശമാണ്. അധികാരത്തിന് അതീതമായി നിയമം നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെടുമ്പോഴേ ജനങ്ങൾക്ക് നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിൽ വിശ്വാസത്തോടെ ജീവിക്കാനാകൂ.