കേരളത്തിലെ പൊലീസ് സംവിധാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ നിർണായകമായ ഒരു സന്ദേശമാണ് മുൻ എ.ഡി.ജി.പി എം.ആർ. അജിത് കുമാറിന്റെ സസ്പെൻഷൻ നൽകുന്നത്. ഒരു മുതിർന്ന ഐ.പി.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരെ കേസ് അട്ടിമറിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെന്ന കണ്ടെത്തലിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സർക്കാർ സ്വീകരിച്ച നടപടി വ്യക്തിപരമായ ശിക്ഷ മാത്രമല്ല; അധികാരദുരുപയോഗം നിയമത്തിന് മുകളിലല്ലെന്ന പ്രഖ്യാപനം കൂടിയാണ്. രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിന്റെ നവകേരള സദസ് യാത്രയ്ക്കിടെ മുഖ്യമന്ത്രിക്കെതിരെ കരിങ്കൊടി കാണിച്ച യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകരെ സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആക്രമിച്ച സംഭവം കേരളത്തിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദമായിരുന്നു. അന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി അതിനെ ‘രക്ഷാപ്രവർത്തനം’ എന്നായിരുന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചത്. പ്രതിഷേധക്കാർ വാഹനത്തിന് മുന്നിലേക്ക് ചാടിയതിനാൽ ജീവഹാനി ഒഴിവാക്കാനാണ് സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇടപെട്ടതെന്നായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ വിശദീകരണം. എന്നാൽ, ഭരണമാറ്റത്തിന് ശേഷം നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ കേസ് അട്ടിമറിക്കാൻ ഉന്നതതല ഇടപെടൽ നടന്നുവെന്ന കണ്ടെത്തലാണ് അജിത് കുമാറിന്റെ സസ്പെൻഷനിലേക്ക് നയിച്ചത്. ഈ നടപടി സ്വാഗതാർഹമാണ്. കാരണം, ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിൽ നിയമം എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെയായിരിക്കണം. ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഭാഗമായാലും പൊലീസ് സംവിധാനത്തിന്റെ ഉന്നത പദവിയിലായാലും നിയമലംഘനത്തിന് സംരക്ഷണം ലഭിക്കരുത്. അതേസമയം, ഈ സംഭവത്തിന്റെ മറവിൽ കേരള പൊലീസിന്റെ മുഴുവൻ സംവിധാനത്തെയും പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കുന്നത് നീതിയല്ല. കേരള പൊലീസ് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രൊഫഷണൽ സേനകളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന സംവിധാനമാണ്. ദുരന്തനിവാരണം, കുറ്റാന്വേഷണം, സാങ്കേതിക അന്വേഷണങ്ങൾ, ജനസേവനം തുടങ്ങി ഒട്ടേറെ മേഖലകളിൽ ഈ സേനയുടെ മികവ് രാജ്യത്തിന് മാതൃകയായിട്ടുണ്ട്. ഏതാനും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വീഴ്ചയുടെ പേരിൽ ആ സംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയെ മുഴുവൻ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് ശരിയല്ല. അതുപോലെ, തെറ്റുകൾ മറച്ചുവെച്ച് മുഴുവൻ സേനയെയും വെള്ളപൂശുന്നതും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. ഈ സംഭവത്തിലൂടെ മറ്റൊരു പ്രധാന ചോദ്യം ഉയരുന്നു. വി.വി.ഐ.പി സുരക്ഷാ ചുമതല നിർവഹിക്കുന്ന പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രതിഷേധക്കാരോട് എങ്ങനെ പെരുമാറണം? സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കലും ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ മാനിക്കലും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പ് എന്താണ്? പ്രതിഷേധക്കാരെ തടയുന്നതിനുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്? ഇത്തരം വിഷയങ്ങളിൽ വ്യക്തവും കാലാനുസൃതവുമായ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ പൊലീസ് സേനയ്ക്ക് അനിവാര്യമാണ്. ഇല്ലെങ്കിൽ ഓരോ സംഭവത്തിലും ഉദ്യോഗസ്ഥർ നിയമപരവും ഭരണപരവുമായ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാകും. പൊലീസ് സേന ഭരണകൂടത്തിന്റെ ആയുധമല്ല; നിയമത്തിന്റെ കാവൽക്കാരാണ്. അധികാരത്തിലുള്ള സർക്കാരിന്റെ രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള ഉപകരണമാകുന്ന നിമിഷം മുതൽ ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടും. കഴിഞ്ഞ കുറെ വർഷങ്ങളായി കേരളത്തിൽ ഉണ്ടായ പല വിവാദങ്ങളിലും പൊലീസിന്റെ ഇടപെടലുകൾ സർക്കാരിന്റെ പ്രതിച്ഛായയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചുവെന്നത് നിഷേധിക്കാനാവില്ല. ഒരു സർക്കാരിന്റെ ജനസ്വീകാര്യത ഉയർത്താനും തകർക്കാനും ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ കഴിയുന്ന വകുപ്പുകളിൽ ഒന്നാണ് പൊലീസ്. അതേസമയം, കർത്തവ്യം ആത്മാർഥമായി നിർവഹിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സർക്കാരിന്റെ പൂർണ പിന്തുണയും നിയമപരമായ സംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കണം. തെറ്റ് ചെയ്തവരെ മാതൃകാപരമായി ശിക്ഷിക്കുമ്പോൾ, നിയമാനുസൃതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കരുത്. നീതിയുക്തമായ നടപടിയും ആത്മവിശ്വാസവും ഒരുപോലെ നിലനിർത്തുന്ന ഭരണമാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശക്തി.
അജിത് കുമാറിന്റെ സസ്പെൻഷൻ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ സർവീസ് ജീവിതത്തിലെ തിരിച്ചടിയെന്നതിലുപരി, അധികാരം നിയമത്തിന് മുകളിലല്ലെന്നും പൊലീസ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ സേവകരല്ല, നിയമത്തിന്റെ സേവകരാണെന്നും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന മുന്നറിയിപ്പാണ്. ആ മുന്നറിയിപ്പ് വ്യക്തികൾക്ക് മാത്രമല്ല; പൊലീസ് നേതൃത്വത്തിനും രാഷ്ട്രീയ ഭരണകൂടത്തിനും ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്. അധികാരവും ഉത്തരവാദിത്വവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുമ്പോഴാണ് ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നേടിയെടുക്കുന്ന പൊലീസ് സംവിധാനവും ശക്തമായ ജനാധിപത്യവും നിലനിൽക്കുക.
5
