ശനിയാഴ്ച പുലർച്ചെ കേരളം വീണ്ടും കേട്ടത് ഒരു ദാരുണ മരണവാർത്തയാണ്. അതിരപ്പള്ളിയിൽ കൃഷിയിടത്തിലിറങ്ങിയ കാട്ടാനയെ തുരത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ മോഹനൻ എന്ന വയോധികൻ ആനയുടെ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ അത്താണി നഷ്ടപ്പെട്ട ഈ സംഭവം മറ്റൊരു സാധാരണ അപകടവാർത്തയായി കാണാൻ കഴിയില്ല. വന്യജീവി ആക്രമണങ്ങൾ കേരളത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഭീതിയുടെയും ദുരിതത്തിന്റെയും ജീവഹാനിയുടെയും ഏറ്റവും പുതിയ അധ്യായം മാത്രമാണിത്. ഇത് ആദ്യ സംഭവമല്ല. അവസാനത്തേതാകുമെന്നും ഉറപ്പില്ല. കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി വയനാട് മുതൽ ഇടുക്കിയും പാലക്കാടും തൃശൂരും പത്തനംതിട്ടയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വനാതിർത്തി മേഖലകളിൽ ജീവിക്കുന്ന ജനങ്ങൾ ഓരോ ദിവസവും ഭീതിയോടെയാണ് ഉറങ്ങുന്നതും ഉണരുന്നതും. മനുഷ്യൻ തന്റെ കൃഷിയിടത്തിലും വീട്ടുമുറ്റത്തും സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിലുമെല്ലാം സുരക്ഷിതനല്ലാത്ത അവസ്ഥയിലേക്കാണ് കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങുന്നത്. കാട്ടാനകൾ മാത്രമല്ല, കടുവ, പുലി, കാട്ടുപോത്ത്, കാട്ടുപന്നി തുടങ്ങി നിരവധി വന്യമൃഗങ്ങൾ ജനവാസ മേഖലകളിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്നത് പതിവുകാഴ്ചയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ഓരോ ദുരന്തവും സംഭവിക്കുമ്പോൾ സർക്കാർ പ്രതിനിധികളും ഉദ്യോഗസ്ഥരും സ്ഥലത്തെത്തി അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. നഷ്ടപരിഹാര പ്രഖ്യാപനങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു. ഇനി ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമെന്ന പതിവ് വാഗ്ദാനങ്ങളും കേൾക്കാം. എന്നാൽ ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം എല്ലാം പഴയപടിയാകുന്നു. പിന്നീട് മറ്റൊരു ജീവനെടുക്കപ്പെടുമ്പോൾ വീണ്ടും അതേ പ്രഖ്യാപനങ്ങളും അതേ വാഗ്ദാനങ്ങളും ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ചക്രവ്യൂഹത്തിൽ നിന്ന് കേരളം ഇന്നും പുറത്തുകടന്നിട്ടില്ല. വനാതിർത്തികളിൽ സ്ഥാപിക്കേണ്ട കിടങ്ങുകൾ, സോളാർ വേലികൾ, ആധുനിക നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ, മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഇപ്പോഴും പാതിവഴിയിലാണ്. പല പദ്ധതികളും ഫയലുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നു. മനുഷ്യരുടെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴും ഭരണകൂട സംവിധാനങ്ങളുടെ ഈ നിസ്സംഗതയും കാലതാമസവും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. ജനങ്ങളുടെ ജീവൻ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്ന ഭരണസംവിധാനം തന്റെ അടിസ്ഥാന ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് പിന്നോട്ടുപോകുകയാണ്. അതേസമയം പ്രശ്നത്തെ ഏകപക്ഷീയമായി കാണുന്നതും ശരിയല്ല. വന്യമൃഗങ്ങൾ ജനവാസ മേഖലകളിലേക്ക് ഇറങ്ങിവരുന്നതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങൾ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
വനത്തിനുള്ളിലെ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ തകർച്ച, ജലസ്രോതസുകളുടെ കുറവ്, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ഭക്ഷണക്ഷാമം, വനഭൂമിയിലേക്കുള്ള മനുഷ്യന്റെ കടന്നുകയറ്റം എന്നിവയൊക്കെയാണ് മൃഗങ്ങളെ പുറത്തേക്ക് തള്ളിവിടുന്നത്. വേനൽക്കാലങ്ങളിൽ വെള്ളത്തിനും ഭക്ഷണത്തിനുമായി കിലോമീറ്ററുകൾ സഞ്ചരിക്കേണ്ട അവസ്ഥ വന്യമൃഗങ്ങൾ നേരിടുകയാണ്. അതിനാൽ കാട്ടിനുള്ളിൽ തന്നെ ആവശ്യമായ ജലസ്രോതസുകളും ഭക്ഷ്യസസ്യങ്ങളും തണലും ഉറപ്പാക്കുന്ന സമഗ്രമായ പരിസ്ഥിതി പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അടിയന്തരമായി നടപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിനൊപ്പം വനാതിർത്തി മേഖലകളിൽ ശാസ്ത്രീയവും സാങ്കേതികവിദ്യാധിഷ്ഠിതവുമായ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തണം. ഡ്രോണുകൾ, താപക്യാമറകൾ, സെൻസർ അധിഷ്ഠിത മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി വന്യമൃഗങ്ങളുടെ നീക്കങ്ങൾ തത്സമയം നിരീക്ഷിക്കാനും ജനങ്ങളെ അറിയിക്കാനും കഴിയണം. പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ അറിവും അനുഭവവും ഉപയോഗപ്പെടുത്തി ഗ്രാമതലത്തിൽ പ്രത്യേക ജാഗ്രതാ സംഘങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതും ഫലപ്രദമായ മാർഗമാണ്. വന്യജീവി ആക്രമണങ്ങൾ നേരിടുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ പരിശീലനം ലഭിച്ച ദ്രുതപ്രതികരണ സേനകൾ 24 മണിക്കൂറും സജ്ജമായിരിക്കണം.
അപകടസാധ്യതയുള്ള മേഖലകളിൽ സ്ഥിരം നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം. വന്യജീവികൾ ജനവാസ മേഖലയിലേക്ക് കടന്നാൽ മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ പ്രതികരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സംവിധാനമാണ് വേണ്ടത്; മണിക്കൂറുകൾക്കുശേഷം എത്തുന്ന ഔപചാരിക ഇടപെടലല്ല. അതുപോലെ തന്നെ ആക്രമണങ്ങളിൽ ജീവനും സ്വത്തിനും നഷ്ടമുണ്ടാകുന്നവർക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നതിൽ നിലനിൽക്കുന്ന കാലതാമസം അവസാനിപ്പിക്കണം. കുടുംബനാഥനെ നഷ്ടപ്പെട്ട കുടുംബങ്ങൾക്ക് അടിയന്തര ധനസഹായവും ദീർഘകാല പുനരധിവാസ പദ്ധതികളും ഉറപ്പാക്കണം. കർഷകരുടെ കൃഷിനാശത്തിനും വീടുകൾക്കുണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കും വേഗത്തിൽ പരിഹാരം ലഭ്യമാക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഇനി പരീക്ഷണങ്ങൾക്കോ പഠനങ്ങൾക്കോ മാത്രം സമയം ചെലവഴിക്കാൻ കഴിയില്ല. വന്യജീവി ആക്രമണങ്ങൾ കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ പൊതുസുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികളിലൊന്നായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ജനങ്ങളുടെ ക്ഷമയ്ക്ക് പരിധിയുണ്ട്. നിരന്തരമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഇന്ന് പ്രാദേശിക തലങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിലും നാളെ അത് സംസ്ഥാനവ്യാപക ജനകീയ പ്രക്ഷോഭമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കേണ്ടത് കേരളത്തിന്റെ ഭാവിക്ക് അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ അതിന്റെ പേരിൽ മനുഷ്യജീവൻ ബലിയാടാകാൻ പാടില്ല. വന്യജീവി സംരക്ഷണവും മനുഷ്യസുരക്ഷയും ഒരുപോലെ ഉറപ്പാക്കുന്ന സമഗ്ര നയവും അടിയന്തര നടപടികളുമാണ് ഇന്നത്തെ ആവശ്യം. മോഹനന്റെ മരണം മറ്റൊരു കണക്കായി മാറരുത്.
അത് ഭരണകൂടത്തെ ഉണർത്തുന്ന അവസാന മുന്നറിയിപ്പാകണം. അല്ലാത്തപക്ഷം വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ആക്രമണത്തിൽ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുന്നവരുടെ പട്ടിക മാത്രം നീളുകയും ഭീതിയിൽ കഴിയുന്ന ജനതയുടെ നിലവിളി കേരളത്തിന്റെ മനസ്സാക്ഷിയെ കൂടുതൽ കൂടുതൽ വേട്ടയാടുകയും ചെയ്യും. മനുഷ്യജീവൻ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് സർക്കാരിന്റെ ഭരണപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം മാത്രമല്ല, അതിന്റെ ധാർമിക കടമ കൂടിയാണ്. ഇപ്പോൾ വേണ്ടത് വാക്കുകളല്ല, പ്രവർത്തനമാണ്.–

