കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ വീണ്ടും വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയിലേക്ക് നയിച്ചിരിക്കുകയാണ് പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതി. ഒരു വികസന പദ്ധതിയെ അനുകൂലിക്കണോ എതിർക്കണോ എന്നതിലുപരി, രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികൾ അധികാരത്തിലിരിക്കുമ്പോഴും പ്രതിപക്ഷത്തിരിക്കുമ്പോഴും സ്വീകരിക്കുന്ന നിലപാടുകളുടെ വിശ്വാസ്യതയാണ് ഇപ്പോൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. പ്രതിപക്ഷത്തായിരുന്നപ്പോൾ യു.ഡി.എഫ് നേതാക്കൾ പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതിയെ ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിന്റെ ഭാഗമായും കേന്ദ്രത്തിന്റെ ആശയപരമായ ഇടപെടലിന്റെ ഉപകരണമായും വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്വയംഭരണത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്നും, കേരളത്തിന്റെ മതേതര വിദ്യാഭ്യാസ പാരമ്പര്യത്തിന് വിരുദ്ധമാണെന്നും ശക്തമായ വിമർശനങ്ങൾ ഉയർത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ അധികാരത്തിലെത്തി വെറും രണ്ട് മാസത്തിനുള്ളിൽ അതേ പദ്ധതിയുമായി മുന്നോട്ടുപോകാൻ യു.ഡി.എഫ് തീരുമാനിച്ചതോടെ സ്വാഭാവികമായും ഒരു ചോദ്യം ഉയരുന്നു-മാറിയത് പദ്ധതി ആണോ, അതോ നിലപാടാണോ? രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് നയപരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ ഇന്നലെ തെറ്റെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതിനെ ഇന്ന് ശരിയെന്ന് പറയുമ്പോൾ അതിന് ജനങ്ങളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്ന യുക്തിപരമായ വിശദീകരണവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ അത് നയപരമായ പക്വതയല്ല, രാഷ്ട്രീയ സൗകര്യവാദമായാണ് വായിക്കപ്പെടുക. യു.ഡി.എഫിന്റെ വാദം വ്യക്തമാണ്. കേന്ദ്രഫണ്ട് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അവകാശമാണ്. അത് വാങ്ങേണ്ടത് സർക്കാരിന്റെ കടമയാണ്. ഈ വാദത്തെ തള്ളിക്കളയാനാവില്ല. നികുതിദായകരുടെ പണത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ള വിഹിതം നേടിയെടുക്കുക ഒരു സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം തന്നെയാണ്. പക്ഷേ ഇതേ വാദം പ്രതിപക്ഷത്തിരുന്നപ്പോൾ എന്തുകൊണ്ട് ഉയർന്നില്ല എന്ന ചോദ്യവും അത്രതന്നെ പ്രസക്തമാണ്. ഇവിടെയാണ് കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക മറുപടി ചർച്ചയ്ക്ക് പുതിയ മാനം നൽകുന്നത്. രാജ്യസഭയിൽ കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ സഹമന്ത്രി വ്യക്തമാക്കിയത് കേരളം ധാരണാപത്രം ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഇതുവരെ ഒരു സർക്കാർ സ്കൂളിനെയും പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതിയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുത്തിട്ടില്ലെന്നാണ്. കേരളത്തിലെ 47 പി.എം. ശ്രീ സ്കൂളുകളും കേന്ദ്ര സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്. അതായത്, ‘മുൻ സർക്കാർ ഒപ്പുവെച്ചതിനാൽ ഇനി പിന്മാറാനാവില്ല’ എന്ന വാദത്തിന്റെ ശക്തി തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്. ഇത് വെറും രാഷ്ട്രീയ വിമർശനത്തിന്റെ വിഷയമല്ല; ഭരണത്തിന്റെ സുതാര്യതയുടെയും വിഷയമാണ്. പദ്ധതി നടപ്പാക്കണമെന്ന തീരുമാനമെടുത്താൽ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനവും ലക്ഷ്യവും വ്യവസ്ഥകളും പൊതുസമൂഹത്തോട് തുറന്നുപറയേണ്ട ബാധ്യത സർക്കാരിനുണ്ട്. ഏത് സ്കൂളുകളെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുക? എന്ത് മാനദണ്ഡത്തിലാണ്? സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിൽ എന്ത് മാറ്റങ്ങളുണ്ടാകും? ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾക്കും കേരളത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ പാരമ്പര്യത്തിനും വിരുദ്ധമായ വ്യവസ്ഥകളൊന്നും ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് സർക്കാർ ഉറപ്പുനൽകുമോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കൊന്നും ഇതുവരെ വ്യക്തമായ മറുപടി ലഭിച്ചിട്ടില്ല. വിദ്യാഭ്യാസം വെറും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ പ്രശ്നമല്ല. പുതിയ കെട്ടിടങ്ങൾ, സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികൾ, ലാബുകൾ, ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ തീർച്ചയായും ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ആത്മാവ് കെട്ടിടങ്ങളിലല്ല, മൂല്യങ്ങളിലാണ്. കേരളത്തിന്റെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം രാജ്യത്തിന് മാതൃകയായത് മതേതരത്വം, ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവം, സാമൂഹിക നീതി, സമത്വം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സമീപനത്തിലൂടെയാണ്. ഏതൊരു പദ്ധതിയും ഈ മൂല്യങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നുവോ, അതോ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നുവോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം. അതേസമയം, കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന ബന്ധത്തിന്റെ മറ്റൊരു വശവും അവഗണിക്കാനാവില്ല. കേന്ദ്ര പദ്ധതികൾ പലപ്പോഴും സാമ്പത്തിക സഹായത്തോടൊപ്പം നയപരമായ നിബന്ധനകളും കൊണ്ടുവരുന്നു. സഹകരണ ഫെഡറലിസം എന്ന പേരിൽ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ സ്വയംഭരണം ചുരുങ്ങരുത്. കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഫണ്ട് സ്വീകരിക്കുന്നത് കീഴടങ്ങലാകരുത്; അതുപോലെ രാഷ്ട്രീയ എതിർപ്പ് എന്ന പേരിൽ സംസ്ഥാനത്തിന് അർഹമായ വികസനസാധ്യതകൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും ജനങ്ങളോടുള്ള നീതിയല്ല. കേരളം മുൻപും കേന്ദ്രസർക്കാരുമായി സാമ്പത്തിക അവകാശങ്ങൾക്കായി നിയമപോരാട്ടം നടത്തിയ സംസ്ഥാനമാണ്. സമഗ്ര ശിക്ഷ, ജിഎസ്ടി നഷ്ടപരിഹാരം, വായ്പാ പരിധി തുടങ്ങി പല വിഷയങ്ങളിലും കോടതിയെ സമീപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത്തരം നിയമപരമായ സാധ്യതകൾ പരിശോധിക്കാതെ, ഇന്നലെ എതിർത്ത പദ്ധതിയെ ഇന്ന് സ്വീകരിക്കുന്നത് സർക്കാരിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആത്മവിശ്വാസത്തെക്കുറിച്ചും സംശയം ഉയർത്തുന്നു. ഈ വിഷയത്തിൽ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെയും കോൺഗ്രസിന്റെയും നിലപാടുകളും പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ അർഹിക്കുന്നു. മുമ്പ് ആശയപരമായി എതിർത്തിരുന്ന പദ്ധതി ഇപ്പോൾ ഭരണപരമായ ആവശ്യകതയുടെ പേരിൽ അംഗീകരിക്കുമ്പോൾ, അത് പ്രവർത്തകരോടും പൊതുസമൂഹത്തോടും വിശദീകരിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം മുന്നണിക്കുണ്ട്. ജനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിലയിരുത്തുന്നത് വാഗ്ദാനങ്ങൾ മാത്രമല്ല; അധികാരത്തിലെത്തിയ ശേഷമുള്ള പ്രവൃത്തികളുമാണ്. ഒരു സർക്കാർ വികസനത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. പക്ഷേ വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത പണയംവയ്ക്കരുത്. ഫണ്ട് ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ വിലപ്പെട്ടത് ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസമാണ്. അധികാരത്തിന്റെ സൗകര്യത്തിനനുസരിച്ച് മാറുന്ന നിലപാടുകൾ താൽക്കാലിക നേട്ടം നൽകാം. എന്നാൽ ദീർഘകാലത്ത് അത് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയെ ക്ഷയിപ്പിക്കും. കേരളത്തിന്റെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പരീക്ഷണശാലയല്ല; തലമുറകളുടെ ഭാവി രൂപപ്പെടുന്ന സാമൂഹിക സ്ഥാപനമാണ്. അതിനാൽ പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള സർക്കാർ തീരുമാനം രാഷ്ട്രീയ കണക്കുകൂട്ടലുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല, ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ നയം, പൊതുതാൽപര്യം, സുതാര്യത എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം. അതാണ് ജനാധിപത്യവും, അതാണ് കേരളം പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ഭരണവും.
3