മണ്ണിനടിയിലായത് മനുഷ്യർ മാത്രമല്ല, ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തവും

വയനാട് കള്ളാടിയിലെ മണ്ണിടിച്ചിൽ ഒരു പ്രകൃതി ദുരന്തമെന്ന ഒറ്റവാക്കിൽ ഒതുക്കാൻ കഴിയില്ല. പ്രകൃതി മഴ പെയ്യിച്ചു; പക്ഷേ മനുഷ്യന്റെ അശ്രദ്ധയും അധികാരികളുടെ അനാസ്ഥയുമാണ് ആ മഴയെ ദുരന്തമാക്കി മാറ്റിയത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ അപകടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രകൃതിയുടെ മേൽ ചാർത്തി കൈകഴുകാൻ സർക്കാരിനോ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കോ കരാർ കമ്പനിക്കോ കഴിയില്ല. മുണ്ടക്കൈ-ചൂരൽമല മഹാദുരന്തത്തിന്റെ മുറിവുകൾ ഇന്നും ഉണങ്ങിയിട്ടില്ല. ആ ദുരന്തത്തിന്റെ രണ്ടാം വാർഷികം എത്താൻ ദിവസങ്ങൾ മാത്രം ബാക്കിയിരിക്കെയാണ് വീണ്ടും വയനാട് കണ്ണീരിലാഴ്ത്തപ്പെട്ടത്. രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് “ഇനി ആവർത്തിക്കില്ല” എന്ന് പറഞ്ഞവർ ഇന്ന് അതേ തെറ്റുകൾ വീണ്ടും ആവർത്തിച്ചിരിക്കുകയാണ്. പ്രകൃതി മാറിയിട്ടില്ല; മാറേണ്ടിയിരുന്നത് ഭരണരീതിയായിരുന്നു. ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ വസ്തുത സർക്കാർ തന്നെയാണ് പുറത്തുവിട്ടത്. നിർമാണ സ്ഥലത്ത് കുന്നുകൂടിയ മണ്ണ് ഉടൻ നീക്കം ചെയ്യാൻ ജില്ലാ കലക്ടർ 17 ദിവസം മുമ്പ് ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. ദുരന്തനിവാരണ വിഭാഗവും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ആ ഉത്തരവ് കരാർ കമ്പനി പാലിച്ചില്ലെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി തന്നെ സമ്മതിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ചോദ്യം ലളിതമാണ്. ഒരു ജില്ലാ കലക്ടറുടെ ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവ് പോലും നടപ്പാക്കാൻ കഴിയാത്ത ഭരണസംവിധാനമാണോ കേരളത്തിലുള്ളത്? സർക്കാർ ഉത്തരവ് അനുസരിക്കാതിരുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനിക്കെതിരെ 17 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ എന്ത് നടപടി സ്വീകരിച്ചു? ജോലി നിർത്തിവയ്ക്കാൻ എന്തുകൊണ്ട് തയ്യാറായില്ല? നിയമലംഘനം നടന്നിട്ടും എന്തുകൊണ്ട് നിർമാണം തുടർന്നു? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള മറുപടി പറയാതെ ദുരന്തത്തെ “അപകടം” എന്ന് വിളിക്കുന്നത് സത്യത്തോടുള്ള അനീതിയാണ്. ഇവിടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതി കരാർ കമ്പനിയുമാണ്. അപകടസാധ്യത മുന്നിലുണ്ടായിട്ടും സ്വന്തം തൊഴിലാളികളെ സുരക്ഷിതരാക്കാനുള്ള ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം പോലും കമ്പനി നിർവഹിച്ചില്ല. നിർദ്ദേശങ്ങൾ അവഗണിച്ചു. മണ്ണ് നീക്കം ചെയ്തില്ല. സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചില്ല. ഒടുവിൽ ജീവനക്കാരെ മരണത്തിന്റെ വായിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടു. ഇത് ഒരു ഭരണപരമായ വീഴ്ച മാത്രമല്ല; മനുഷ്യജീവനോടുള്ള ഗുരുതരമായ അലംഭാവമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഈ സംഭവത്തിൽ സാങ്കേതിക അന്വേഷണത്തിനപ്പുറം ക്രിമിനൽ ഉത്തരവാദിത്തവും പരിശോധിക്കണം. ആവശ്യമെങ്കിൽ നരഹത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കണം. അതേസമയം, സർക്കാരിനും ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാകില്ല. ഉത്തരവ് നൽകുന്നത് ഭരണത്തിന്റെ തുടക്കമാണ്; അത് നടപ്പാക്കുക എന്നതാണ് ഭരണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷ. നിർദ്ദേശം പാലിക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിൽ അത് ഉറപ്പാക്കാനുള്ള അധികാരവും ബാധ്യതയും സർക്കാരിനായിരുന്നു. ദുരന്തം സംഭവിച്ചശേഷം മിനിറ്റുകളും നോട്ടീസുകളും പുറത്തുവിടുന്നത് പരാജയത്തിന് ന്യായീകരണമാകില്ല. കേരളം ഇന്ന് വികസനത്തിന്റെ പുതിയ വഴികൾ തേടുകയാണ്. തുരങ്കപാതകളും ദേശീയപാതകളും റെയിൽ പദ്ധതികളും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ പ്രകൃതിയെ കീഴടക്കാനുള്ള അഹങ്കാരമായി വികസനം മാറുന്ന നിമിഷം അത് പുരോഗതിയല്ല; ദുരന്തത്തിന്റെ വിത്താണ്. പശ്ചിമഘട്ടം ഒരു നിർമാണ സ്ഥലമല്ല; കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ ജീവന്റെ സുരക്ഷാകവചമാണ്. അതിന്റെ സന്തുലിതാവസ്ഥ തകർക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ വില മനുഷ്യജീവനായി തന്നെ നൽകേണ്ടിവരും. കള്ളാടിയിലെ മണ്ണിനടിയിൽ അടിഞ്ഞത് ഏതാനും ജീവനുകൾ മാത്രമല്ല. ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയും ഉത്തരവാദിത്തബോധവും കൂടിയാണ്. ഈ ദുരന്തത്തിൽ യഥാർഥ കുറ്റക്കാർ നിയമത്തിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ അടുത്ത മഴയിൽ വീണ്ടും മറ്റൊരു കള്ളാടിയും മറ്റൊരു മുണ്ടക്കൈയും കേരളത്തെ കാത്തിരിക്കുകയാണ്. ദുരന്തങ്ങൾക്ക് ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിക്കുന്നതല്ല ഭരണത്തിന്റെ കടമ. അടുത്ത ദുരന്തം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ഉറപ്പാക്കുന്നതാണ്. അതിന് കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ ഓരോ മണ്ണിടിച്ചിലിനും പിന്നാലെ കേൾക്കേണ്ടിവരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വിധി ഇതായിരിക്കും- മരിച്ചത് മനുഷ്യരാണ്; പരാജയപ്പെട്ടത് ഭരണമാണ്.