പ്രകൃതി നൽകിയ മുന്നറിയിപ്പ് കേൾക്കാതെ പോയാൽ ചരിത്രം വീണ്ടും ആവർത്തിക്കും
ഒരു വർഷം പോലും തികയുന്നതിന് മുമ്പ് വയനാട് വീണ്ടും കരയുകയാണ്. 2024 ജൂലൈ 30-ന് മുണ്ടക്കൈയും ചൂരൽമലയും പുഞ്ചിരിമട്ടവും വെള്ളാമലയും മലവെള്ളത്തിൽ ഇല്ലാതായപ്പോൾ കേരളം സാക്ഷിയായത് നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തങ്ങളിലൊന്നിനായിരുന്നു. നൂറുകണക്കിന് ജീവനുകൾ നഷ്ടമായി. തലമുറകളുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ ഒരു രാത്രികൊണ്ട് മണ്ണിനടിയിലായി. ആ ദുരന്തത്തിന്റെ വാർഷികദിനത്തിലേക്ക് സംസ്ഥാനം കടക്കുമ്പോഴാണ് വീണ്ടും മേപ്പാടിയിലെ കള്ളാടി തുരങ്കപാത നിർമാണ മേഖലയിലുണ്ടായ മണ്ണിടിച്ചിൽ ജീവനുകൾ കവർന്നത്. ചരിത്രം വീണ്ടും ആവർത്തിക്കുകയാണോ എന്ന ഭീതിയാണ് ഈ ദുരന്തം ഉയർത്തുന്നത്. വയനാടിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി അതിസുന്ദരമാണ്. എന്നാൽ അതേ സമയം അത്യന്തം ദുർബലവുമാണ്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ കുത്തനെയുള്ള മലഞ്ചെരിവുകൾ, അതിശക്തമായ മഴ, മണ്ണിന്റെ ദുർബല സ്വഭാവം, വനനശീകരണം, നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, പാറമടകളും റോഡ് വികസനങ്ങളും-ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഈ പ്രദേശത്തെ അതീവ ദുരന്തസാധ്യതയുള്ള മേഖലയാക്കി മാറ്റിയത്. ഈ യാഥാർഥ്യം വർഷങ്ങളായി ശാസ്ത്രലോകം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ പലപ്പോഴും ആ മുന്നറിയിപ്പുകൾ അവഗണിക്കപ്പെട്ടു.
മേപ്പാടിയിലെ ഇപ്പോഴത്തെ ദുരന്തത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി പുറത്തുവരുന്ന വിവരങ്ങൾ അതീവ ഗൗരവമുള്ളതാണ്. തുരങ്കപാത നിർമാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അശാസ്ത്രീയമായി കൂട്ടിയിട്ട മണ്ണ് മഴക്കാലത്ത് അപകടമുണ്ടാക്കുമെന്ന് പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് നേരത്തേ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. ജില്ലാ ഭരണകൂടവും ദുരന്തനിവാരണ അതോറിറ്റിയും മണ്ണ് നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദേശം നൽകിയിരുന്നു. പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ചേർന്ന യോഗത്തിലും ഇത് ആവർത്തിച്ചു. എന്നിട്ടും നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പിലായില്ലെങ്കിൽ അതൊരു ഭരണപരമായ വീഴ്ച മാത്രമല്ല; മനുഷ്യജീവനോട് കാണിച്ച അശ്രദ്ധ കൂടിയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ ദുരന്തത്തെ വെറും പ്രകൃതിദുരന്തമെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച് ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽ നിന്ന് ആരും ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാവില്ല. ഇതോടൊപ്പം ദുരന്ത മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനവും കടുത്ത പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകണം.
24 മണിക്കൂറിൽ 265 മില്ലിമീറ്ററിലധികം മഴ ലഭിച്ചിട്ടും ആദ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചത് യെല്ലോ അലർട്ടായിരുന്നു. അപകടം നടന്ന ശേഷമാണ് റെഡ് അലർട്ട് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നതിലെ വീഴ്ചയാണോ, വിവരങ്ങൾ കൈമാറുന്നതിലെ ഏകോപനക്കുറവാണോ, അതോ സാങ്കേതിക പിഴവാണോ ഉണ്ടായത് എന്നത് വിശദമായി അന്വേഷിക്കണം. കാരണം ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് ചിലപ്പോൾ നൂറുകണക്കിന് ജീവനുകളെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയും. അതേസമയം, ഓരോ ദുരന്തവും കേരളത്തിന്റെ മറ്റൊരു മുഖവും ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തുറന്നുകാട്ടിയിട്ടുണ്ട്-മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെ മുഖം. മുണ്ടക്കൈ ദുരന്തത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യം, എൻ.ഡി.ആർ.എഫ്, അഗ്നിരക്ഷാസേന, പൊലീസ്, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ, സന്നദ്ധ സംഘടനകൾ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ, നാട്ടുകാർ തുടങ്ങി ആയിരങ്ങൾ രാവും പകലും ഭേദമില്ലാതെ രക്ഷാദൗത്യത്തിൽ പങ്കാളികളായി. തകർന്ന പാലത്തിന് പകരം മണിക്കൂറുകൾക്കകം സൈന്യം താൽക്കാലിക പാലം നിർമ്മിച്ചത് ലോകത്തെ തന്നെ അമ്പരപ്പിച്ചു. ഇന്ന് മേപ്പാടിയിലും അതേ ആത്മാർത്ഥതയോടെയാണ് രക്ഷാപ്രവർത്തനം നടക്കുന്നത്. മണ്ണിനടിയിൽ ജീവന്റെ സ്പന്ദനം തേടുന്ന ഓരോ കൈയും മനുഷ്യന്റെ പ്രതീക്ഷയുടെ പ്രതീകമാണ്.
എന്നാൽ രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിലെ മികവ് മാത്രം മതിയാകില്ല. ദുരന്തങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഭരണസംവിധാനമാണ് യഥാർത്ഥ വിജയം. അതിനായി അപകടസാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രീയ മാപ്പിങ്, മലഞ്ചെരിവുകളിലെ നിർമ്മാണങ്ങൾക്ക് കർശന നിയന്ത്രണം, വൻ പദ്ധതികൾക്ക് സ്വതന്ത്ര ജിയോളജിക്കൽ ഓഡിറ്റ്, മഴക്കാലത്ത് നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ, തത്സമയ മഴ-മണ്ണിടിച്ചിൽ നിരീക്ഷണ സംവിധാനം, പ്രാദേശിക ജനങ്ങൾക്ക് ദുരന്തസന്നദ്ധ പരിശീലനം എന്നിവ അടിയന്തരമായി നടപ്പാക്കണം. വികസനം പ്രകൃതിയുടെ വില കൊടുത്താകരുത്. വയനാട് ഇന്ന് കേരളത്തോട് പറയുന്നത് ഒരു സത്യം മാത്രമാണ്-പ്രകൃതി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകും; പക്ഷേ ക്ഷമിക്കില്ല. മലകളും കാടുകളും പുഴകളും വികസനത്തിന്റെ ശത്രുക്കളല്ല; നമ്മുടെ നിലനിൽപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ്. അവയുടെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാതെ നടത്തുന്ന ഓരോ ഇടപെടലും നാളെയുടെ ദുരന്തത്തിന് വിത്തിടുകയാണ്. മണ്ണിനടിയിൽ പൊലിഞ്ഞ ഓരോ ജീവനും നമ്മുടെ വികസന കാഴ്ചപ്പാടിനോടുള്ള ഒരു ചോദ്യം കൂടിയാണ്. ആ ചോദ്യത്തിന് മറുപടി അനുശോചന പ്രസ്താവനകളിലോ നഷ്ടപരിഹാര പ്രഖ്യാപനങ്ങളിലോ അല്ല. സത്യം കണ്ടെത്തുന്ന സമഗ്ര അന്വേഷണം, ഉത്തരവാദികൾക്കെതിരായ മാതൃകാപരമായ നടപടി, ശാസ്ത്രീയ വികസന നയം, ശക്തമായ ദുരന്തപ്രതിരോധ സംവിധാനം-ഇവയിലാണ്. വയനാട് ഇനി കണ്ണീരിന്റെ പേരാകരുത്. കേരളം ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് പഠിക്കണം. ഇല്ലെങ്കിൽ ഓരോ മഴക്കാലവും പുതിയ ദുരന്തങ്ങളുടെ വാർഷികമായി മാറും.