രാജ്യത്ത് പെട്രോൾ, ഡീസൽ വിലയിൽ മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുമ്പോഴും പൊതുമേഖലാ എണ്ണക്കമ്പനികൾക്ക് വൻ നഷ്ടമുണ്ടാകുന്നതായി റിപ്പോർട്ട്. ഐസിഐസിഐ സെക്യൂരിറ്റീസിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ഏപ്രിൽ-ജൂൺ പാദത്തിൽ വിറ്റ ഓരോ ലിറ്റർ ഡീസലിനും 18.9 രൂപയും പെട്രോളിന് 6 രൂപയുമാണ് കമ്പനികൾക്ക് നഷ്ടമുണ്ടായത്. അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലെ അസംസ്കൃത എണ്ണവില മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കാതെ മറ്റ് ഘടകങ്ങളും ഇന്ധനവിലയെ സ്വാധീനിക്കുന്നതാണ് ഇതിന് കാരണം.
കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇതേ പാദത്തിൽ ഡീസലിന് ലിറ്ററിന് 8.2 രൂപയും പെട്രോളിന് 10.3 രൂപയും കമ്പനികൾക്ക് ലാഭമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ വർഷം അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ അസംസ്കൃത എണ്ണയുടെയും ശുദ്ധീകരിച്ച ഇന്ധനത്തിന്റെയും വില ഉയർന്നിട്ടും ആഭ്യന്തര വിപണിയിൽ വില വർധിപ്പിക്കാത്തതാണ് കമ്പനികളുടെ നഷ്ടം വർധിക്കാൻ കാരണമായത്.
പെട്രോൾ, ഡീസൽ വില എങ്ങനെ നിശ്ചയിക്കുന്നു?
ഉപഭോക്താക്കൾ പമ്പുകളിൽ നൽകുന്ന ഇന്ധനവില നിരവധി ഘടകങ്ങൾ ചേർന്നാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലെ ശുദ്ധീകരിച്ച ഇന്ധനവിലയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് റിഫൈനറി വില നിശ്ചയിക്കുന്നത്. ഇന്ധനം ഡിപ്പോകളിലേക്കും പമ്പുകളിലേക്കും എത്തിക്കുന്ന ഗതാഗതച്ചെലവ്, മാർക്കറ്റിങ്, വിതരണച്ചെലവ്, പമ്പുടമകൾക്ക് നൽകുന്ന ഡീലർ കമ്മീഷൻ, കേന്ദ്ര എക്സൈസ് തീരുവ, സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ വാറ്റ് എന്നിവയും ഇന്ധനവിലയുടെ ഭാഗമാണ്.
ഈ ചെലവുകൾ എല്ലാം കഴിഞ്ഞ് എണ്ണക്കമ്പനികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ലാഭമോ നഷ്ടമോ ആണ് റീട്ടെയിൽ മാർജിൻ.
അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ ഇന്ധനവില ഉയരുകയും ആഭ്യന്തര വിപണിയിൽ വില വർധിപ്പിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ റീട്ടെയിൽ മാർജിൻ കുറയുകയും കമ്പനികൾക്ക് നഷ്ടമുണ്ടാകുകയും ചെയ്യും. അതേസമയം ആഗോള വിപണിയിൽ വില കുറയുകയും ഇവിടെ വില മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുകയും ചെയ്താൽ കമ്പനികൾക്ക് കൂടുതൽ ലാഭം ലഭിക്കും.
നഷ്ടം വർധിക്കാൻ കാരണം
ഏപ്രിൽ-ജൂൺ കാലയളവിൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ ഇന്ധനവില ഉയർന്നിട്ടും ഇന്ത്യയിൽ വില മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുകയായിരുന്നു. ഇതാണ് നഷ്ടത്തിന് പ്രധാന കാരണമെന്ന് ഐസിഐസിഐ സെക്യൂരിറ്റീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
പെട്രോൾ, ഡീസൽ, പാചകവാതകം, വിമാന ഇന്ധനം എന്നിവ വിപണി വിലയേക്കാൾ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വിറ്റതിലൂടെ ഈ പാദത്തിൽ എണ്ണക്കമ്പനികൾക്ക് ഏകദേശം 75,000 കോടി രൂപയുടെ നഷ്ടമുണ്ടായതായി കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം മന്ത്രി ഹർദീപ് സിങ് പുരി അടുത്തിടെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 2026 ഏപ്രിൽ-ജൂൺ പാദത്തിൽ ഡീസലിന് 18.9 രൂപയും പെട്രോളിന് 6 രൂപയുമാണ് നഷ്ടം. 2025-ലെ ഇതേ കാലയളവിൽ ഡീസലിന് 8.2 രൂപയും പെട്രോളിന് 10.3 രൂപയും ലാഭമുണ്ടായിരുന്നു. 2025 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിന്റെ ജൂൺ പാദത്തിൽ ഡീസലിന് 2.5 രൂപയും പെട്രോളിന് 4.4 രൂപയുമായിരുന്നു മാർജിൻ.
ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില മാത്രം നിർണായകമല്ല
ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില കുറയുമ്പോഴെല്ലാം പെട്രോൾ, ഡീസൽ വില ഉടൻ കുറയണമെന്നില്ല. ക്രൂഡ് ഓയിലിന് പുറമെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലെ ശുദ്ധീകരിച്ച പെട്രോളിയം ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിലയും ആഭ്യന്തര ഇന്ധനവിലയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.
സിംഗപ്പൂർ, ദുബായ് തുടങ്ങിയ വിപണികളിലെ ശുദ്ധീകരിച്ച ഇന്ധനവില, ഗതാഗതച്ചെലവ്, ഇൻഷുറൻസ്, വിനിമയ നിരക്കിലെ മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവയും വിലനിർണയത്തിൽ നിർണായകമാണ്. പമ്പുകളിൽ ഇന്ന് വിൽക്കുന്ന ഇന്ധനം ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ് വാങ്ങിയ ക്രൂഡ് ഓയിലിൽ നിന്ന് ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ചതായതിനാൽ, നിലവിലെ ക്രൂഡ് വിലയല്ല മുൻപ് വാങ്ങിയ സമയത്തെ ചെലവാണ് വിലയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നതെന്നും കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം മന്ത്രി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
വിദഗ്ധർക്കിടയിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ
കമ്പനികളുടെ ലാഭനഷ്ടം കണക്കാക്കുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ച് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്. ഏപ്രിൽ-ജൂൺ പാദത്തിൽ വൻ നഷ്ടമുണ്ടായെന്ന് ഐസിഐസിഐ സെക്യൂരിറ്റീസ് വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് വില ബാരലിന് 72-73 ഡോളറിലേക്ക് താഴ്ന്നതോടെ കമ്പനികളുടെ ലാഭസ്ഥിതി പിന്നീട് മെച്ചപ്പെട്ടുവെന്നാണ് ചില വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
ഇന്ധനം വാങ്ങിയ സമയം, അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലെ ശുദ്ധീകരിച്ച ഇന്ധനവില, ശേഖരണച്ചെലവ് എന്നിവ കണക്കാക്കുന്നതിലെ വ്യത്യാസങ്ങളാണ് ഈ അഭിപ്രായഭിന്നതയ്ക്ക് കാരണം.