സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ തീച്ചൂളയിൽ രൂപംകൊണ്ട പ്രസ്ഥാനമാണ് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്. മഹാത്മാഗാന്ധി മുതൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്റു വരെയുള്ള നേതാക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ജനാധിപത്യത്തിനും മതനിരപേക്ഷതയ്ക്കുമായി ദീർഘകാലം പോരാടിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പാരമ്പര്യം ഇന്നും ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണായകമാണ്. എന്നാൽ ആ മഹത്തായ ചരിത്രത്തിന്റെ അവകാശികൾ തന്നെയാണ് ഇന്ന് സ്വന്തം ചരിത്രത്തോട് ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുന്നതെങ്കിൽ അതിനെ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു സാധാരണ വീഴ്ചയായി കാണാനാകില്ല. സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിൽ എ.ഐ.സി.സി ആസ്ഥാനത്ത് വന്ദേമാതരം പൂർണമായി ആലപിച്ചതിനെ ചൊല്ലിയുണ്ടായ വിവാദം അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഗൗരവമുള്ള ആത്മപരിശോധന ആവശ്യപ്പെടുന്ന സംഭവമാണ്. കോൺഗ്രസിന്റെ പ്രഖ്യാപിത നിലപാടിനനുസരിച്ച് വന്ദേമാതരത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ചരണങ്ങൾ മാത്രമാണ് ആലപിക്കേണ്ടിയിരുന്നത്. എന്നാൽ സ്വാതന്ത്ര്യദിനാഘോഷത്തിൽ ഗായകസംഘം പൂർണരൂപം ആലപിക്കുകയും അത് തടയാൻ മുതിർന്ന നേതാക്കൾ ഇടപെടുന്ന ദൃശ്യങ്ങൾ പുറത്തുവരികയും ചെയ്തു. പിന്നീട് സംഭവത്തെ സംഘാടനത്തിലെ വീഴ്ചയായി വിശദീകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അതോടെ ഉയർന്ന രാഷ്ട്രീയചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായില്ല. ഒരു ദേശീയഗാനത്തിന്റെ എത്ര ചരണങ്ങൾ പാടണം എന്നതിലുപരി, സ്വന്തം തീരുമാനത്തിന്റെ ചരിത്രപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പശ്ചാത്തലം കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വം എത്രത്തോളം മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുണ്ട് എന്നതാണ് യഥാർഥ ചോദ്യം. സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ കാലത്ത് ദേശീയബോധത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉയർന്നുവന്ന വന്ദേമാതരം പിന്നീട് അതിന്റെ ചില വരികളെയും മതപരമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങളെയും ചുറ്റിപ്പറ്റി വിവാദങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളും വിവിധ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ വികാരങ്ങളും പരിഗണിച്ച് കോൺഗ്രസ് സ്വീകരിച്ച നിലപാടിന് ചരിത്രപരമായ ഒരു പശ്ചാത്തലമുണ്ട്. ആ നിലപാട് മാറ്റണമെങ്കിൽ അത് വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ-ആശയ വിശദീകരണത്തോടെ വേണം. അറിയാതെ സംഭവിച്ചുപോയതെന്ന വിശദീകരണം ഒരു ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് യോജിച്ചതല്ല. ഇവിടെയാണ് കോൺഗ്രസിന്റെ ഇന്നത്തെ വലിയ പ്രതിസന്ധിയും തെളിയുന്നത്. സ്വന്തം ചരിത്രം പ്രവർത്തകരിലേക്കും പുതിയ തലമുറയിലേക്കും കൃത്യമായി കൈമാറുന്നതിൽ പാർട്ടി പരാജയപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം ഉയരുന്നു. ഇന്ന് കോൺഗ്രസ് നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളി ഒരു വന്ദേമാതര വിവാദത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിൽ സ്വന്തം ആശയപരമായ ഇടം വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നതിലും ജനകീയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നതിലും പാർട്ടി പിന്നിലാകുന്നുവെന്ന വിമർശനം ശക്തമാണ്. സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലെ പ്രതികരണങ്ങൾ മാത്രം കൊണ്ട് ഒരു ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനാവില്ല. ഗാന്ധിയുടെയും നെഹ്റുവിന്റെയും ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെയും പാരമ്പര്യം അവകാശപ്പെടുന്ന ഒരു പാർട്ടി ചരിത്രത്തെ ഓർമ്മിക്കുന്നത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലങ്ങളിൽ മാത്രമാകരുത്. ആ ചരിത്രത്തിന്റെ ആശയവും രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്വവും പ്രവർത്തകരുടെ ബോധത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം. സംഘപരിവാർ ഉയർത്തുന്ന ദേശീയതയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെ നേരിടാൻ കോൺഗ്രസിന് അതേ ഭാഷയിൽ ദേശീയതയെ ഏറ്റെടുക്കുകയല്ല വേണ്ടത്. മറിച്ച് സ്വാതന്ത്ര്യസമരം മുന്നോട്ടുവച്ച ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദേശീയത, ഭരണഘടനാ ജനാധിപത്യം, മതനിരപേക്ഷത, സാമൂഹിക നീതി എന്നിവയുടെ ശക്തമായ ബദൽ രാഷ്ട്രീയമാണ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കേണ്ടത്. വന്ദേമാതരത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള ഈ വിവാദം കോൺഗ്രസിന് ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. വന്ന വഴി മറന്നാൽ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയും വഴിതെറ്റും. ചരിത്രത്തിന്റെ പേരിൽ രാഷ്ട്രീയം ചെയ്യുകയും ചരിത്രത്തിലെ അടിസ്ഥാന തീരുമാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് സ്വന്തം നേതൃത്വത്തിനുതന്നെ വ്യക്തതയില്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ ഒരു ദേശീയ പാർട്ടിക്ക് അപകടകരമാണ്.
വോട്ടിങ് യന്ത്രത്തെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിനു മുമ്പ്, സ്വന്തം സംഘടനയിലേക്കും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിലേക്കും ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തിലേക്കും കോൺഗ്രസ് തിരിഞ്ഞുനോക്കണം. എവിടെയാണ് ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരിക്കൽ കോൺഗ്രസിനൊപ്പം നിന്ന സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾ മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് മാറിയത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് ജനകീയ സമരങ്ങളുടെ മുൻനിരയിൽ പാർട്ടിയുടെ സാന്നിധ്യം പലപ്പോഴും ദുർബലമാകുന്നത്? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് സത്യസന്ധമായ ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്താതെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പുനരുജ്ജീവനവും സാധ്യമല്ല. വന്ദേമാതരത്തിന്റെ ചരണങ്ങൾ എണ്ണുന്നതിലല്ല കോൺഗ്രസിന്റെ ഭാവി. സ്വന്തം ചരിത്രത്തിന്റെ ചരണങ്ങൾ മറക്കാതിരിക്കുന്നതിലാണ്. ചരിത്രം ആരെയും കാത്തുനിൽക്കില്ല. പാരമ്പര്യം അവകാശപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അത് നിലനിൽക്കുകയുമില്ല. ആശയവും സംഘടനയും ജനബന്ധവും പോരാട്ടവുമാണ് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തെ കാലത്തിന്റെ മുന്നിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. അതിനാൽ എ.ഐ.സി.സി ആസ്ഥാനത്തെ വന്ദേമാതര വിവാദത്തെ കോൺഗ്രസ് മറ്റൊരു വാർത്തയായി തള്ളിക്കളയരുത്. ഇത് ഒരു കണ്ണാടിയാണ്. അതിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത് വന്ദേമാതരം മാത്രമല്ല-സ്വന്തം ചരിത്രത്തോടും ആശയങ്ങളോടും ജനങ്ങളോടും കോൺഗ്രസ് പുലർത്തുന്ന ഇന്നത്തെ ബന്ധം കൂടിയാണ്.
4
