ശുദ്ധികലശത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം; ഇന്ത്യ ഏത് വഴിയിൽ?

ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അതിന്റെ ഭരണഘടനയാണ്. പൗരന്റെ ജാതിയോ മതമോ വർണമോ സാമ്പത്തിക നിലയോ നോക്കാതെ എല്ലാവർക്കും തുല്യ അവകാശവും അന്തസ്സും ഉറപ്പുനൽകുന്ന ഭരണഘടന. എന്നാൽ ഭരണഘടനയുടെ ആത്മാവിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന സംഭവങ്ങൾ ആവർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യ മനഃസാക്ഷിക്കു മുന്നിൽ ഉയരുന്നത് അതീവ ഗൗരവമുള്ള ചോദ്യമാണ്. കോൺഗ്രസ് ദേശീയ അധ്യക്ഷനും രാജ്യത്തെ മുതിർന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവുമായ മല്ലികാർജുന്‍ ഖാർഗെ പങ്കെടുത്ത വേദി പിന്നീട് ‘ശുദ്ധീകരിച്ചു’ എന്ന ആരോപണം അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു വ്യക്തിക്കെതിരായ അധിക്ഷേപമായി മാത്രം കാണാനാകില്ല. ആരോപണത്തിന് പിന്നിൽ ജാതീയമായ വിവേചനമുണ്ടെങ്കിൽ അത് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങളോടുള്ള വെല്ലുവിളിയാണ്. രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ എത്ര കടുത്തതായാലും ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജന്മത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അയാളെ അശുദ്ധനായി കാണുന്ന മനോഭാവത്തിന് ജനാധിപത്യ ഇന്ത്യയിൽ യാതൊരു സ്ഥാനവുമില്ല. ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ നേതൃത്വം നൽകിയ ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ പ്രക്രിയ ഇന്ത്യയ്ക്ക് നൽകിയത് ഒരു നിയമപുസ്തകം മാത്രമല്ല; നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിന്നിരുന്ന ജാതിവിവേചനത്തിന്റെ ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനെ മോചിപ്പിക്കാനുള്ള സാമൂഹിക കരാറുകൂടിയായിരുന്നു. തുല്യത, സ്വാതന്ത്ര്യം, സാഹോദര്യം, നീതി എന്നിവ ഭരണഘടനയുടെ വാക്കുകളിൽ മാത്രമല്ല, രാജ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലും പ്രതിഫലിക്കണമെന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ അന്തഃസത്ത. എന്നാൽ ഭരണഘടന നിലവിൽ വന്ന് ഏഴര പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിടുമ്പോഴും ജാതിയുടെ പേരിലുള്ള അവഹേളനവും അയിത്ത മനോഭാവവും നിലനിൽക്കുന്നുവെങ്കിൽ, നാം വികസനത്തിന്റെ കണക്കുകൾക്കൊപ്പം സമൂഹത്തിന്റെ മനോഭാവവും പരിശോധിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങളും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും അഭിമാനത്തോടെ പറയുന്ന ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വന്തം പൗരനെ ജാതിയുടെ പേരിൽ അപമാനിക്കുന്ന മനോഭാവത്തിൽ നിന്ന് എത്രമാത്രം മോചനം നേടാനായി എന്ന ചോദ്യം അവശേഷിക്കുന്നു. ഖാർഗെയ്ക്കെതിരായ സംഭവത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ പക്ഷപാതമില്ലാതെ വസ്തുതകൾ പുറത്തുവരണം. ആരോപണം ശരിയാണെങ്കിൽ കുറ്റക്കാരെ നിയമത്തിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരണം. അതിനൊപ്പം ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾക്ക് വളം നൽകുന്ന സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അന്തരീക്ഷത്തെയും ഗൗരവമായി പരിശോധിക്കണം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിനെതിരായ അധിക്ഷേപം എന്ന നിലയിൽ വിഷയം ചുരുക്കിയാൽ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഗൗരവം നഷ്ടപ്പെടും. ഇന്ത്യയിൽ ദളിത് സമൂഹം ഇന്നും പലതരത്തിലുള്ള വിവേചനങ്ങളും അതിക്രമങ്ങളും നേരിടുന്നുവെന്ന യാഥാർഥ്യം മറച്ചുവയ്ക്കാനാവില്ല. നിയമങ്ങൾ ശക്തമാക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം സാമൂഹിക മനോഭാവം മാറില്ല. നിയമത്തിന്റെ കർശനമായ നടപ്പാക്കലിനൊപ്പം വിദ്യാഭ്യാസവും സാമൂഹിക ബോധവൽക്കരണവും രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തബോധവും അനിവാര്യമാണ്. അതേസമയം, ജാതിവിവേചനത്തിനെതിരായ പ്രതിഷേധം മറ്റൊരു തരത്തിലുള്ള വിദ്വേഷ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകാതിരിക്കണമെന്നും ഓർക്കണം. ജനാധിപത്യത്തിൽ വിമർശനത്തിനും പ്രതിഷേധത്തിനും ശക്തമായ ഭാഷയ്ക്കും ഇടമുണ്ട്. എന്നാൽ സാമൂഹിക വിഭജനത്തെ കൂടുതൽ ആഴത്തിലാക്കുന്ന പൊതുവൽക്കരണങ്ങൾക്കും വിദ്വേഷപ്രചാരണങ്ങൾക്കും പകരം ഭരണഘടനയുടെ മൂല്യങ്ങളെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് ആവശ്യമായത്. ഭരണഘടനയെ ആദരിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നത് അതിന്റെ പ്രതിമയിൽ പുഷ്പാർച്ചന നടത്തുന്നതിൽ അവസാനിക്കരുത്. ഭരണഘടനയുടെ ആത്മാവായ സമത്വം ഒരു ദളിതന്റെ ജീവിതത്തിലും, ആദിവാസിയുടെ അവകാശങ്ങളിലും, ന്യൂനപക്ഷത്തിന്റെ സുരക്ഷയിലും, സ്ത്രീയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലും, സാധാരണ പൗരന്റെ അന്തസ്സിലും പ്രതിഫലിക്കണം. ഭരണഘടനയെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് പാർലമെന്റിലെ പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെയല്ല; സമൂഹത്തിന്റെ ദൈനംദിന പെരുമാറ്റത്തിലൂടെയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ മഹത്തായ പാരമ്പര്യം മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിനും അവകാശങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടമായിരുന്നു. ഇന്ന് വീണ്ടും സമൂഹത്തിൽ ജാതി, മതം, വർഗം, വർണം എന്നിവയുടെ പേരിൽ മനുഷ്യരെ വേർതിരിക്കുന്ന പ്രവണതകൾ ശക്തമാകുന്നുവെങ്കിൽ അതിനെതിരെ ഉയരേണ്ടത് മറ്റൊരു വിഭജന രാഷ്ട്രീയമല്ല; ഭരണഘടനാപരമായ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രതിരോധമാണ്. ഖാർഗെയ്ക്കെതിരായ ആരോപണം സത്യമായാൽ അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല. ഇന്ത്യയുടെ മനഃസാക്ഷിയുടെ പ്രശ്നമാണ്. ഒരു ദളിത് നേതാവ് ഒരു വേദിയിൽ കയറിയതുകൊണ്ടോ അവിടെ പ്രസംഗിച്ചതുകൊണ്ടോ ആ വേദി ‘അശുദ്ധമായി’ എന്ന ചിന്ത തന്നെ ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിന് അപമാനമാണ്. അതുകൊണ്ട് സംഭവത്തിൽ സമഗ്രമായ അന്വേഷണം വേണം. കുറ്റക്കാരെ നിയമപരമായി നേരിടണം. ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് വീഴ്ചയുണ്ടെങ്കിൽ അത് തിരുത്തണം. അതിലുപരി, ജാതിയുടെ പേരിൽ മനുഷ്യനെ അളക്കുന്ന മനോഭാവത്തിനെതിരെ രാജ്യത്ത് ശക്തമായ സാമൂഹിക പ്രതിരോധം ഉയരണം. അംബേദ്കർ വിഭാവനം ചെയ്ത ഇന്ത്യ ജാതിയുടെ മതിലുകൾക്കുള്ളിൽ കഴിയുന്ന ഇന്ത്യയല്ല. മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനായി കാണുന്ന ഇന്ത്യയാണ്. ആ ഇന്ത്യയെ സംരക്ഷിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം ഭരണകൂടത്തിനും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കും മാത്രമല്ല, ഓരോ പൗരനുമുണ്ട്. ശുദ്ധികലശം നടത്തേണ്ടത് ഒരു വേദിയിലല്ല; മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ജാതീയതയുടെ അശുദ്ധിക്കെതിരെയാണ്.