ഫിഫ പുരുഷ ലോകകപ്പ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാതുവെപ്പ് മാമാങ്കമായി മാറാൻ ഒരുങ്ങുന്നുവെന്ന് സാമ്പത്തിക സേവന സ്ഥാപനമായ മാക്വയറി (Macquarie) പുറത്തുവിട്ട ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോർട്ട് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആഗോളതലത്തിൽ ഏകദേശം 50 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം (ഏകദേശം 37.4 ബില്യൺ പൗണ്ട്) തുക ഇത്തവണ വാതുവെപ്പിലൂടെ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുമെന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഓരോ മത്സരത്തിലും ശരാശരി 500 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ പണമിടപാടുകൾ നടക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും വിശകലന വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. 2022-ൽ ഖത്തറിൽ നടന്ന ലോകകപ്പിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ 35 ബില്യൺ ഡോളറിനേക്കാൾ വലിയ വർദ്ധനവാണ് ഇത്തവണ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ടൂർണമെന്റിലെ ടീമുകളുടെ എണ്ണം 32-ൽ നിന്ന് 48 ആയി വർദ്ധിപ്പിച്ചതും മത്സരങ്ങളുടെ എണ്ണം 64-ൽ നിന്ന് 104-ലേക്ക് ഉയർന്നതുമാണ് ഈ കുതിച്ചുചാട്ടത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണമായി മാക്വയറി അനലിസ്റ്റ് ചാഡ് ബെന്യോൺ വിലയിരുത്തുന്നത്. കൂടാതെ, ആതിഥേയ രാജ്യങ്ങളായ അമേരിക്ക, കാനഡ, മെക്സിക്കോ എന്നിവിടങ്ങളിലെ അനുകൂലമായ സമയക്രമം യൂറോപ്പ്, ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക, ആഫ്രിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രേക്ഷകരെയും വാതുവെപ്പുകാരെയും ഒരുപോലെ ആകർഷിക്കുമെന്നും റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
അമേരിക്കയിലെ സ്പോർട്സ് ബെറ്റിംഗ് വിപണിയുടെ അതിവേഗത്തിലുള്ള വളർച്ചയും ഈ പ്രവണതയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടുന്നുണ്ട്. 2022-ൽ അമേരിക്കൻ ജനസംഖ്യയുടെ 40 ശതമാനത്തിന് മാത്രമാണ് നിയമപരമായി വാതുവെപ്പിൽ ഏർപ്പെടാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നതെങ്കിൽ, ഇന്നത് 65 ശതമാനമായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഈ സാമ്പത്തിക കുതിപ്പിനൊപ്പം തന്നെ ഗുരുതരമായ സാമൂഹിക ആഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചൂതാട്ട വിരുദ്ധ സംഘടനകൾ ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. സ്റ്റോപ്പ് പ്രെഡേറ്ററി ഗാംബ്ലിംഗ് (Stop Predatory Gambling) ദേശീയ ഡയറക്ടർ ലെസ് ബെർണൽ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് യുവാക്കൾ, ലോകകപ്പ് കാലയളവിലെ ചൂതാട്ടം മൂലം കടുത്ത സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളിലേക്കും മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങളിലേക്കും തള്ളിവിടപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. കായികരംഗത്തെ വാതുവെപ്പുകാരിൽ 99 ശതമാനം പേർക്കും ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ പണം നഷ്ടപ്പെടുകയാണ് പതിവെന്നും, ഇത്തരം പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ ഉപഭോക്താക്കളെ കൂടുതൽ അപകടകരമായ ലഹരികളിലേക്ക് നയിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. വാതുവെപ്പ് കമ്പനികൾ ലോകകപ്പിനെ ഒരു മറയാക്കി തങ്ങളുടെ മറ്റ് ചൂതാട്ട ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന വിമർശനവും ഉയരുന്നുണ്ട്. ബ്രിട്ടനിലെ നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ സോഷ്യൽ റിസർച്ചിന്റെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ചൂതാട്ട കമ്പനികളുടെ ലാഭത്തിന്റെ 79 ശതമാനവും വരുന്നത് അവരുടെ സ്ഥിരം ഇടപാടുകാരായ വെറും 10 ശതമാനം ആളുകളിൽ നിന്നാണ്.
അതേസമയം, ഓൺലൈൻ പ്രവചന വിപണികളിൽ (Prediction Markets) നിയന്ത്രണങ്ങൾ കടുപ്പിക്കാൻ അമേരിക്കൻ അധികൃതർ ഒരുങ്ങുകയാണ്. തീവ്രവാദം, യുദ്ധം, വധശ്രമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ബെറ്റുകൾ വെക്കുന്നത് തടയാൻ കമ്മോഡിറ്റി ഫ്യൂച്ചേഴ്സ് ട്രേഡിംഗ് കമ്മീഷൻ (CFTC) പുതിയ നിയമങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇറാൻ, യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധങ്ങൾ പോലുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ വാതുവെപ്പ് അനുവദിക്കുന്നത് വലിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിരുന്നു. ലോകകപ്പ് ഫുട്ബോളിന്റെ ആവേശം സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, അത് സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തെയും സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയെയും തകർക്കാതിരിക്കാനുള്ള കർശനമായ നടപടികൾ ആഗോളതലത്തിൽ ഭരണാധികാരികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും ശക്തമാവുകയാണ്. പണക്കൊഴുപ്പിന്റെ ഈ പുതിയ അധ്യായം കായികലോകത്തിന് എത്രത്തോളം ഗുണകരമാകുമെന്നത് കണ്ടറിയേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.