ലോക ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ അനശ്വരമായ നിരവധി ഗോളുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഗോൾ നേടിയ താരത്തിന്റെ പേരിനൊപ്പം മാത്രമാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറം പോലും വെറും പേരുകൾ കൊണ്ടുതന്നെ ലോകം തിരിച്ചറിയുന്ന രണ്ട് ഗോളുകളുണ്ട്. “ഹാൻഡ് ഓഫ് ഗോഡ്” എന്നും “ഗോൾ ഓഫ് ദ സെഞ്ച്വറി” എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ആ രണ്ട് നിമിഷങ്ങളും ജനിച്ചത് 1986 ജൂൺ 22-ന് മെക്സിക്കോ സിറ്റിയിലെ അസ്ടെക്ക സ്റ്റേഡിയത്തിൽ നടന്ന ലോകകപ്പ് ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിലായിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരായ ആ മത്സരത്തിൽ അർജന്റീന ഇതിഹാസം ഡീഗോ മറഡോണ വെറും അഞ്ച് മിനിറ്റിനുള്ളിൽ ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രം തന്നെ മാറ്റിയെഴുതി.
ഇന്ന് 40 വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോഴും ആ രണ്ട് ഗോളുകളും അർജന്റീനയുടെ ദേശീയ ബോധത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. മുൻ പ്രസിഡന്റ് ക്രിസ്റ്റീന ഫെർണാണ്ടസ് ഡി കിർഷ്നർ 2012-ൽ പ്രസിഡന്റ് ഭവനമായ കാസ റോസാദയിൽ സ്ഥാപിച്ച “ജനകീയ വിഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗാലറിയിൽ” പോലും ഈ രണ്ട് ഗോളുകളുടെയും ചിത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അതിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രദർശിപ്പിച്ചത് ഇംഗ്ലണ്ട് ഗോൾകീപ്പർ പീറ്റർ ഷിൽട്ടനെ മറികടന്ന് മറഡോണ കൈകൊണ്ട് പന്ത് വലയിലെത്തിക്കുന്ന “ഹാൻഡ് ഓഫ് ഗോഡ്” ചിത്രമായിരുന്നു.
ഇംഗ്ലണ്ടും അർജന്റീനയും; ഒരു ഫുട്ബോൾ മത്സരത്തിനപ്പുറമുള്ള കഥ
1986ലെ ലോകകപ്പ് ക്വാർട്ടർ ഫൈനൽ വെറും ഒരു ഫുട്ബോൾ മത്സരമായിരുന്നില്ല. അതിന് പിന്നിൽ നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട രാഷ്ട്രീയവും ചരിത്രവും യുദ്ധത്തിന്റെ മുറിവുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
19-ാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ അർജന്റീനയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സ്വാധീനം ശക്തമായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് നിക്ഷേപങ്ങളും കുടിയേറ്റക്കാരും രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക രംഗത്ത് നിർണായക സ്ഥാനമുറപ്പിച്ചു. അതോടൊപ്പം ഫുട്ബോൾ എന്ന കായിക ഇനവും ബ്രിട്ടീഷ് സമൂഹത്തിലൂടെയാണ് അർജന്റീനയിൽ ജനകീയമായത്.
എന്നാൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന തർക്കവിഷയമായിരുന്നു ഫാക്ക്ലാൻഡ് ദ്വീപുകൾ. അർജന്റീനക്കാർ “മാൽവിനാസ്” എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഈ ദ്വീപുകൾ 1833 മുതൽ ബ്രിട്ടന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. 1982-ൽ അർജന്റീനൻ സൈന്യം ദ്വീപുകൾ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചതോടെ യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ബ്രിട്ടന്റെ ശക്തമായ തിരിച്ചടിയിൽ അർജന്റീന പരാജയപ്പെട്ടു. രാജ്യത്തിന് അത് വലിയ മാനസിക ആഘാതമായി.
അത്തരം പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് നാല് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ലോകകപ്പിൽ ഇംഗ്ലണ്ടും അർജന്റീനയും ഏറ്റുമുട്ടിയത്. അന്ന് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധം പോലും പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ച സൈനികരുടെ ഓർമ്മയും മാൽവിനാസ് ദ്വീപുകളിലെ അവകാശവാദവും അർജന്റീനൻ ജനതയുടെ മനസ്സിൽ ശക്തമായി നിലനിന്നിരുന്നു.
അഞ്ച് മിനിറ്റിൽ മറഡോണ സൃഷ്ടിച്ച അമരത്വം
ആ ചരിത്ര മത്സരത്തിന്റെ 51-ാം മിനിറ്റിലാണ് ലോകം ഇന്നും ചർച്ച ചെയ്യുന്ന ആദ്യ ഗോൾ പിറന്നത്. ഉയർന്നുവന്ന പന്തിലേക്ക് ഇംഗ്ലണ്ട് ഗോൾകീപ്പർ പീറ്റർ ഷിൽട്ടൻ ഉയർന്ന് ചാടിയപ്പോൾ, മറഡോണ ഇടത് കൈ നീട്ടി പന്ത് വലയിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടു. റഫറിയുടെ കണ്ണിൽപ്പെടാതെ ഗോൾ അനുവദിക്കപ്പെട്ടു.
മത്സരശേഷം ഉണ്ടായ വിവാദങ്ങൾക്കിടെ ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകന്റെ പരാമർശം ഏറ്റെടുത്ത് മറഡോണ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ലോകം ഏറ്റെടുത്തു.
“അത് അല്പം മറഡോണയുടെ തലയും അല്പം ദൈവത്തിന്റെ കൈയുമായിരുന്നു.”
അങ്ങനെ “ഹാൻഡ് ഓഫ് ഗോഡ്” എന്ന പേര് ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി.
എന്നാൽ വെറും നാല് മിനിറ്റുകൾക്ക് ശേഷം മറഡോണ ഫുട്ബോളിന്റെ സൗന്ദര്യം എന്താണെന്ന് ലോകത്തെ കാണിച്ചു. സ്വന്തം പകുതിയിൽ നിന്ന് പന്തുമായി മുന്നേറിയ അദ്ദേഹം അഞ്ച് ഇംഗ്ലണ്ട് താരങ്ങളെയും ഗോൾകീപ്പറെയും മറികടന്ന് നേടിയ ഗോൾ പിന്നീട് “ഗോൾ ഓഫ് ദ സെഞ്ച്വറി” എന്ന വിശേഷണം സ്വന്തമാക്കി.
ഏകദേശം 60 യാർഡ് ദൂരം ഓടിക്കയറി നേടിയ ആ ഗോൾ ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഗോളുകളിൽ ഒന്നായി ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
യുദ്ധമുറിവുകൾക്ക് ആശ്വാസമായ ലോകകപ്പ്
പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരൻ എഡ്വാർഡോ ഗാലിയാനോ പിന്നീട് എഴുതിയത്, “1986 ലോകകപ്പ് മറഡോണയുടെ ലോകകപ്പായിരുന്നു” എന്നായിരുന്നു.
ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെ ഇടത് കൈകൊണ്ട് നേടിയ ഒരു ഗോളും ഇടത് കാലുകൊണ്ട് നേടിയ മറ്റൊരു ഗോളും അർജന്റീനയുടെ ദേശീയ അഭിമാനത്തിന് ഫാക്ക്ലാൻഡ് യുദ്ധം ഏൽപ്പിച്ച മുറിവുകൾക്ക് മറുപടിയായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ആ ലോകകപ്പിൽ അർജന്റീന കിരീടം നേടുകയും ചെയ്തതോടെ മറഡോണ രാജ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിഗ്രഹമായി മാറി.
‘ഹാൻഡ് ഓഫ് ഗോഡ്’ ആഘോഷിക്കപ്പെടേണ്ടതാണോ?
എന്നാൽ നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറം പോലും ഒരു ചോദ്യത്തിന് വ്യക്തമായ ഉത്തരമില്ല.
നിയമവിരുദ്ധമായ ഒരു ഗോൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് അർജന്റീനയിൽ ഇത്രയും ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നത്?
കായിക തത്വചിന്തകരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഫുട്ബോളിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗന്ദര്യം പന്ത് കാലുകൊണ്ട് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലും ഡ്രിബ്ലിംഗ്, പാസിംഗ്, ഷൂട്ടിംഗ് തുടങ്ങിയ കഴിവുകളിലുമാണ്. കൈകൊണ്ട് ഗോൾ നേടുക എന്നത് ഫുട്ബോളിന്റെ സ്വാഭാവിക കഴിവുകളുടെ ഭാഗമല്ല. അത് നിയമലംഘനമാണ്. എതിരാളിയോടുള്ള അനാദരവുമാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ “ഹാൻഡ് ഓഫ് ഗോഡ്” ഒരു മഹത്തായ നിമിഷമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ചതിയാണെന്ന് നിരവധി കായിക നിരൂപകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
അതേസമയം, “ഗോൾ ഓഫ് ദ സെഞ്ച്വറി” ഫുട്ബോളിന്റെ ആത്മാവിന്റെ പ്രതീകമാണെന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ട് താരങ്ങളുടെ നിരയെ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന പോലെ മറികടന്ന് മറഡോണ നേടിയ ആ ഗോൾ തന്നെയാണ് ഫുട്ബോളിന്റെ യഥാർത്ഥ മഹത്വമെന്ന് അവർ പറയുന്നു.
40 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും നിലനിൽക്കുന്ന പാരമ്പര്യം
2020 നവംബർ 25-ന് മറഡോണ അന്തരിച്ചപ്പോൾ ലോകമെമ്പാടും ഉയർന്ന ദുഃഖം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹത്വത്തിന്റെ തെളിവായിരുന്നു.
എന്നാൽ 1986 ജൂൺ 22-ന് ജനിച്ച രണ്ട് ഗോളുകൾ ഇന്നും ലോക ഫുട്ബോളിനെ ചിന്തിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒന്നിനെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിവാദമായി കാണുമ്പോൾ, മറ്റൊന്നിനെ ഫുട്ബോളിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ കലാസൃഷ്ടിയായി ആരാധിക്കുന്നു.
അതിനാൽ, നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറവും ലോകം ഒരേ ശ്വാസത്തിൽ “ഹാൻഡ് ഓഫ് ഗോഡ്” എന്ന വിവാദ നിമിഷത്തെ വിമർശിക്കുകയും, “ഗോൾ ഓഫ് ദ സെഞ്ച്വറി” എന്ന അനശ്വര വിസ്മയത്തെ വാഴ്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കാരണം, ഡീഗോ മറഡോണ എന്ന പേര് ഫുട്ബോളിൽ മഹത്വത്തിന്റെയും വിവാദത്തിന്റെയും ഒരേ സമയം പ്രതീകമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.