മിനിറ്റുകൾക്കകം സാധനങ്ങൾ വീട്ടിലെത്തിക്കുന്ന ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് വിപണിയിൽ വൻകിട കമ്പനികൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു. നിലവിൽ ഈ മേഖലയിൽ മുൻനിരയിലുള്ള ഇറ്റേണൽ ലിമിറ്റഡിന്റെ ‘ബ്ലിങ്കിറ്റ്’, സ്വിഗ്ഗിയുടെ ‘ഇൻസ്റ്റാമാർട്ട്’ എന്നിവയ്ക്ക് ശക്തമായ വെല്ലുവിളിയുമായി ആഗോള ഇ-കൊമേഴ്സ് ഭീമന്മാരായ ആമസോണും വാൾമാർട്ടിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഫ്ലിപ്കാർട്ടും രംഗത്തിറങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.
വിപണിയിൽ കടുത്ത മത്സരം പ്രതീക്ഷിച്ച നിക്ഷേപകർ ഓഹരികൾ വിറ്റഴിച്ചതോടെ ബ്ലിങ്കിറ്റിന്റെ മാതൃകമ്പനിയായ ഇറ്റേണലിന്റെ ഓഹരി വിലയിൽ 28 ശതമാനവും സ്വിഗ്ഗിയുടെ ഓഹരികളിൽ 47 ശതമാനത്തോളവും ഇടിവുണ്ടായി. ഇതോടെ ഇരു കമ്പനികൾക്കും ചേർന്ന് ഏകദേശം 15 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ (ഏകദേശം 1.25 ലക്ഷം കോടി രൂപ) വിപണി മൂല്യമാണ് നഷ്ടമായത്.
ആമസോണും ഫ്ലിപ്കാർട്ടും വൻ വ്യാപന പദ്ധതിയുമായി
ഇന്ത്യയിലെ 11 ബില്യൺ ഡോളർ മൂല്യമുള്ള ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് വിപണി ലക്ഷ്യമിട്ട് വൻ നിക്ഷേപമാണ് ഇരു കമ്പനികളും നടത്തുന്നത്. രാജ്യത്തുടനീളം ഡാർക്ക് സ്റ്റോറുകളുടെ ശൃംഖല വ്യാപിപ്പിക്കാനാണ് ഇവരുടെ നീക്കം.
ആമസോൺ നൗ: കഴിഞ്ഞ വർഷം അതിവേഗ ഡെലിവറി സേവനം ആരംഭിച്ച ആമസോൺ നിലവിലെ 15 നഗരങ്ങളിൽ നിന്ന് 300-ലധികം നഗരങ്ങളിലേക്ക് സേവനം വ്യാപിപ്പിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നു. ഇതിനായി ഇന്ത്യയിൽ 13 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപവും കമ്പനി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഫ്ലിപ്കാർട്ട് മിനിറ്റ്സ്: ഇതിനോടകം 130 നഗരങ്ങളിലായി ആയിരത്തോളം ഡാർക്ക് സ്റ്റോറുകൾ പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കിയ ഫ്ലിപ്കാർട്ട്, വരും മാസങ്ങളിൽ ഇത് 180 നഗരങ്ങളിലായി 1,500 സ്റ്റോറുകളായി ഉയർത്താനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ജിയോമാർട്ടും സെപ്റ്റോയും മത്സരത്തിൽ
റിലയൻസ് റീട്ടെയിലിന്റെ കീഴിലുള്ള ജിയോമാർട്ടും ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് രംഗത്ത് സജീവമാണ്. രാജ്യത്തെ 1,200 നഗരങ്ങളിലായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന 3,100-ലധികം റീട്ടെയിൽ സ്റ്റോറുകളുടെ ശൃംഖലയാണ് ജിയോമാർട്ടിന്റെ ശക്തി.
ഇന്ത്യയിൽ 10 മിനിറ്റ് ഡെലിവറി മാതൃകയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ട സെപ്റ്റോ, ഐപിഒ വഴി 1 ബില്യൺ ഡോളർ സമാഹരിക്കാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിലാണ്. എന്നാൽ വിപണിയിൽ വൻകിട കമ്പനികളുടെ പ്രവേശനത്തെ തുടർന്ന് അൺലിസ്റ്റഡ് മാർക്കറ്റിൽ സെപ്റ്റോയുടെ ഓഹരി വിലയിലും 32 ശതമാനത്തോളം ഇടിവുണ്ടായി.
വിലയുദ്ധം കടുക്കും
വിപണി പിടിക്കാൻ കമ്പനികൾ വൻ ഓഫറുകളും ഡിസ്കൗണ്ടുകളും നൽകുന്ന സാഹചര്യമാണ് നിലവിലുള്ളത്. ഡിസംബർ പാദത്തിൽ ബ്ലിങ്കിറ്റ് പ്രവർത്തനലാഭം മെച്ചപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, സ്വിഗ്ഗിയുടെ ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് വിഭാഗം 460 മില്യൺ ഡോളറിന്റെയും സെപ്റ്റോ 600 മില്യൺ ഡോളറിന്റെയും വാർഷിക നഷ്ടത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വിലയുദ്ധത്തിൽ തങ്ങൾ പങ്കെടുക്കില്ലെന്ന് സ്വിഗ്ഗി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ആദ്യഘട്ടത്തിൽ മെട്രോ നഗരങ്ങളിൽ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്ന ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് സേവനങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെറുകിട നഗരങ്ങളിലേക്കും വേഗത്തിൽ വ്യാപിക്കുകയാണ്. വരും വർഷങ്ങളിലും ഈ മേഖലയിലെ മത്സരം കൂടുതൽ ശക്തമാകുമെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.