ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി വിയോജിപ്പുകളാണ്. ഭരണത്തിലും രാഷ്ട്രീയത്തിലും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ അസ്വാഭാവികമല്ല; മറിച്ച് അവയാണ് ഭരണത്തെ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതും ജനകീയവുമായ ദിശയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ദിശാസൂചികകൾ. അകത്തുനിന്നോ പുറത്തുനിന്നോ ഉയരുന്ന വിമർശനങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിനും രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിനും ശത്രുസ്വരങ്ങളല്ല; മറിച്ച് തിരുത്തലുകളുടെ അവസരങ്ങളാണ്. എല്ലാ ശബ്ദങ്ങളെയും കേൾക്കുകയും, അവയിൽ നിന്ന് പഠിക്കുകയും, തെറ്റുകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തുകയും ചെയ്യാനുള്ള ബാധ്യത ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിൽ ഓരോ നേതാവിനുമുണ്ട്. കാരണം, ആരും പൂർണമായും ശരിയല്ല; ആരും പൂർണമായും തെറ്റുമല്ല. കേരളത്തിൽ യു.ഡി.എഫ് സർക്കാർ അധികാരമേറ്റതിന് ശേഷം സർക്കാരിനെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രതിരോധത്തിലാക്കിയിരിക്കുന്നത് നിയമന വിവാദങ്ങളാണ്. ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡർ നിയമനം മുതൽ മന്ത്രിമാരുടെ പേഴ്സണൽ സ്റ്റാഫ് നിയമനം വരെ തുടർച്ചയായി ഉയരുന്ന വിവാദങ്ങൾ സർക്കാരിന്റെ പ്രതിച്ഛായയെ ബാധിക്കുന്നുണ്ട്.
പ്രതിപക്ഷം ഉന്നയിക്കുന്ന വിമർശനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ ആക്രമണമെന്ന നിലയിൽ കാണാമെങ്കിലും, സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ കുടുംബത്തിനുള്ളിൽ നിന്നുയരുന്ന ആശങ്കകൾ അതേ രീതിയിൽ തള്ളിക്കളയുന്നത് ബുദ്ധിപരമായ സമീപനമല്ല. ഗവ. പ്ലീഡർ നിയമനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കെ.എസ്.യു ഉയർത്തിയ വിമർശനത്തിന് മുഖ്യമന്ത്രി നൽകിയ പ്രതികരണമാണ് ഇപ്പോൾ ചർച്ചയായിരിക്കുന്നത്. ‘കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് കമ്മിറ്റിക്ക് എന്താണ് ഇതിൽ കാര്യം’ എന്ന മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പരാമർശം ഒരു മറുപടിയായി മാത്രം ഒതുങ്ങിയില്ല; സ്വന്തം പാർട്ടിയുടെ വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനത്തെ പൊതുവേദിയിൽ ചെറുതാക്കി കാണിക്കുന്ന സന്ദേശമായാണ് അത് വായിക്കപ്പെട്ടത്. അതാണ് വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു. മുഖ്യമന്ത്രി മറക്കാൻ പാടില്ലാത്ത ഒരു യാഥാർഥ്യമുണ്ട്. കെ.എസ്.യു ഒരു യൂണിറ്റ് കമ്മിറ്റിയുടെയോ ഏതാനും പ്രവർത്തകരുടെയോ പേര് മാത്രമല്ല. കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ നേതൃനിരകളെ വാർത്തെടുത്ത പ്രസ്ഥാനമാണ് അത്. മുഖ്യമന്ത്രി ഉൾപ്പെടെ കോൺഗ്രസിന്റെ നിരവധി പ്രമുഖ നേതാക്കൾ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യപാഠങ്ങൾ പഠിച്ചതും സമരങ്ങളുടെ ചൂടറിഞ്ഞതും ആ വിദ്യാർഥി സംഘടനയിലൂടെയാണ്. അത്തരമൊരു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തെ തള്ളിക്കളയുമ്പോൾ അത് ഒരു സംഘടനയെ മാത്രമല്ല, സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തെയും അവഗണിക്കുന്നതായി മാറുന്നു. വിദ്യാർഥി-യുവജന സംഘടനകളുടെ ധർമ്മം കൈയടിക്കുക മാത്രമല്ല. തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയും തിരുത്തൽ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതും അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.
സ്വന്തം സർക്കാരിനെയും സ്വന്തം പാർട്ടിയെയും വിമർശിക്കാനുള്ള അവകാശം പോലും നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ അവ സംഘടനകളായി നിലനിൽക്കില്ല; വെറും അലങ്കാര ഘടകങ്ങളായി ചുരുങ്ങും. അത്തരമൊരു സംസ്കാരം ആരോഗ്യകരമായ ജനാധിപത്യത്തിനും പാർട്ടി രാഷ്ട്രീയത്തിനും ഗുണകരമല്ല. കെ.എസ്.യു ഉയർത്തിയ ആക്ഷേപം ശരിയോ തെറ്റോ എന്നത് ചർച്ച ചെയ്യാം. എന്നാൽ, അത് ഉന്നയിക്കാൻ അവർക്കുള്ള അവകാശം നിഷേധിക്കാനാവില്ല. അഭിപ്രായം കേൾക്കുന്നതിന് പകരം അഭിപ്രായം പറയുന്നവരെ ചെറുതാക്കി കാണുന്ന പ്രവണത ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആത്മാവിന് വിരുദ്ധമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച്, ‘എല്ലാവരെയും കേൾക്കുന്ന നേതൃത്വം’ എന്ന പ്രതിച്ഛായ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ഒരു മുഖ്യമന്ത്രിയിൽ നിന്ന് ജനങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത് കൂടുതൽ പക്വമായ പ്രതികരണമാണ്.
ഇതിനിടെ മുഖ്യമന്ത്രിയെ നേരിൽ കാണാൻ ശ്രമിച്ച കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റിനെ അവഗണിച്ചുവെന്ന വിവാദവും അനാവശ്യമായി രാഷ്ട്രീയ ചൂട് കൂട്ടി. യാഥാർഥ്യം എന്തായാലും, ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രതീകാത്മക സംഭവങ്ങൾ വലിയ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാറുണ്ട്. ചിലപ്പോൾ ഒരു കൂടിക്കാഴ്ചയും ഒരു പുഞ്ചിരിയും മണിക്കൂറുകളോളം നീളുന്ന രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങളെക്കാൾ ശക്തമായ പരിഹാരമാകാറുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സംഭാഷണം അവസാനിക്കുന്നിടത്താണ് ഭിന്നതകൾ കടുപ്പമാകുന്നത്. ചരിത്രം സാക്ഷിയാണ്; കോൺഗ്രസിനകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ തിരുത്തലുകൾ പലപ്പോഴും വിദ്യാർഥി-യുവജന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിച്ചത്. അധികാരത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ ഇരിക്കുന്നവർക്ക് പോലും ആ ശബ്ദങ്ങളെ അവഗണിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. കാരണം, അധികാരത്തിന്റെ ആയുസ്സ് ജനവിശ്വാസത്തേക്കാൾ വലുതല്ല. അധികാരത്തിന്റെ വാതിലുകൾ തുറക്കാനും അടയ്ക്കാനും ജനങ്ങൾ അധികസമയം എടുക്കാറില്ല. മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി. സതീശൻ പലവട്ടം പ്രഖ്യാപിച്ചത് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ആവശ്യകതയെയാണ്.
എല്ലാവരെയും കാണുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഭരണമാണ് തന്റെ ലക്ഷ്യമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ആ പ്രഖ്യാപനം പ്രസംഗങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്; പ്രവൃത്തിയിലും പ്രതിഫലിക്കണം. വിമർശനം കേൾക്കാൻ തയ്യാറാകാത്ത നേതൃത്വം ക്രമേണ ഒറ്റപ്പെടും. കേൾക്കുന്ന നേതൃത്വം മാത്രമാണ് ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുക. ഇന്ന് സർക്കാരിന് മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളികൾ ചെറുതല്ല. വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി, വിലക്കയറ്റം, വികസന പദ്ധതികൾ, തൊഴിലവസരങ്ങൾ, നിയമ-ഭരണപരമായ നിരവധി വിഷയങ്ങൾ ജനങ്ങൾ ഉത്തരങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ച് കാത്തിരിക്കുകയാണ്. അത്തരം നിർണായക ഘട്ടത്തിൽ ഒഴിവാക്കാനാകുന്ന വിവാദങ്ങളിൽ കുടുങ്ങി സർക്കാരിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മൂലധനം ചെലവഴിക്കേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടാകരുത്. അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വേണ്ടി ശബ്ദമുയർത്തുന്നവരെ ശത്രുക്കളായി കാണാതെ, തിരുത്തലിന്റെ കണ്ണാടിയായി കാണാൻ നേതൃത്വത്തിന് കഴിയണം. കാരണം, ജനാധിപത്യത്തിൽ ഏറ്റവും അപകടകരമായ നിശ്ശബ്ദത വിമർശനങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നതല്ല; വിമർശനങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആരും തയ്യാറാകാത്ത അവസ്ഥയാണ്. ആ അവസ്ഥയിലേക്ക് കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം ഒരിക്കലും എത്തരുത്.–